| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1708 |
1710 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowicka B., Wyszogród. Zarys dziejów, Wyszogród 1971, s. 42, 47 [przyp. 12].
Dosłowny zapis źródła:
Na miasto spadła wówczas epidemia grasująca w latach 1708-1710, największa ze wszystkich jakie dotąd nawiedzały miasto. Z dawnych mieszkańców została przy życiu przypuszczalnie czwarta lub co najwyżej trzecia część dotychczasowej liczby. Prawdopodobnie wtedy dopiero, po ustąpieniu zarazy, gdy opustoszało wiele domów i placów miejskich, rosnący stale napływ do miast ludności żydowskiej, […] dał tej ostatniej przewagę liczebną nad ludnością chrześcijańską w mieście. W drugiej połowie XVIII w. Przewaga była znaczna"""".
""""Archiwum OO Franciszkanów w Warszawie — Opis klasztoru [w Wyszogrodzie] i jego uposażenia z r. 1740 pt. „Theseurum” podaje wiadomość, że w r. 1710 zaraza w Wyszogrodzie już ustała"""".""""""""a miasto spadła wówczas epidemia grasująca w latach 1708-1710, największa ze wszystkich jakie dotąd nawiedzały miasto. Z dawnych mieszkańców została przy życiu przypuszczalnie czwarta lub
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1708 |
1710 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Boszko A. H., Wyszogród w zwierciadle czasów. Zarys dziejów, Sierpc 1999, s. 139.
Dosłowny zapis źródła:
Niebawem, w roku 1708-1710, w mieście rozszalała się straszliwa zaraza, jakiej Wyszogród jeszcze nigdy nie przeżywał. Ocalała wówczas zaledwie trzecia część ludności. Domy stały opuszczone. Zamek także zniszczał […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
Jesień |
1506 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Wolff A., Wola w czasach książąt mazowieckich, [w:] Dzieje Woli, pod red. J. Kazimierskiego, R. Kołodziejczyka, Ż. Kormanowej, H. Rostkowskiej, Warszawa 1974, s. 36.
Dosłowny zapis źródła:
Podobne motywy skłoniły pewnego mieszczanina z Nowego Miasta Warszawy do schronienia się w Wielkiej Woli w czasie zarazy panującej w mieście. Gościny udzielił mu wówczas pewien szlachcic zamieszkały w tej wsi. Dowiadujemy się o tym z zeznania złożonego w r. 1516 w Konsystorzu w Pułtusku, gdzie określono czas pobytu owego mieszczanina w Woli na jesień sprzed 10 lat, a więc w 1506 r.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1630 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Swieżawski A., Dzieje Skierniewickiego do końca XVIII w., [w:] Województwo skierniewickie. Monografia regionalna. Zarys dziejów, obraz współczesny, perspektywy rozwoju, pod red. B. Baranowskiego, Łódź-Skierniewice 1982, s. 96-97.
Dosłowny zapis źródła:
Do upadku tego przyczyniły się, prócz kryzysu ekonomicznego, także klęski elementarne: pożary i zaraza. W roku 1630 było w Sochaczewie już tylko 110 zamieszkałych domów.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1559 |
1654 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Ludność, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 1: 1526-1655, Warszawa 1984, s. 16.
Dosłowny zapis źródła:
Tak rozumiany zespół miejski szacować chyba trzeba [w XVII w.] przynajmniej na 25-30 tyś. Mieszkańców, pamiętając, iż w czasie pobytów dworu królewskiego, a zwłaszcza zjazdów szlachty, liczba ta ulegała gwałtownej okresowej podwyżce o kilka, a nawet więcej tysięcy osób (licząc także poczty magnackie, służbę, ściągających w trop za szlachtą przekupni, ludzi luźnych, żebraków, prostytutki itp.. Element). Oznaczałoby to niezwykle szybki wzrost demograficzny, dokonujący się mimo częstych w tej epoce zaraz, które dziesiątkowały ludność, a zwłaszcza jej uboższe grupy. W interesującym nas okresie """"powietrze"""" dawało się we znaki Warszawie wiatach 1559,1572,1591,1592,1600,1601, 1604, 1605, 1617, 1620, 1622, 1623, 1624, 1625, 1626, 1627, 1628, 1629, 1630, 1639, 1646, 1652, 1653, 1654. Niestety, brak badań na temat śmiertelności w czasie epidemii nie pozwala na ustalenie ich rozmiarów demograficznych; największe ubytki spowodowały, jak się zdaje, zarazy w latach 1559, 1591 i 1623-1624 (ok[…] 10 % mieszkańców?). Znaczny przyrost ludności miasta mimo tych ubytków świadczy o niezwykłej prężności rozwoju demograficznego Warszawy w tej epoce.""""""""""""ak rozumiany zespół miejski szacować chyba trzeba [w XVII w.] przynajmniej na 25-30 tyś. Mieszkańców, pamiętając, iż w czasie pobytów dworu królewskiego, a zwłaszcza zjazdów szlachty, liczba ta ulegała gwałtownej okresowej podwyżce o kilka, a nawet więcej tysięcy osób (licząc także poczty magnackie, służbę, ściągających w trop za szlachtą przekupni, ludzi luźnych, żebraków, prostytutki itp.. Element). Oznaczałoby to niezwykle szybki wzrost demograficzny, dokonujący się mimo częstych w tej epoce zaraz, które dziesiątkowały ludność, a zwłaszcz
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1575 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Podlaskie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Kolno na Mazowszu, Warszawa 1982, s. 100.
Dosłowny zapis źródła:
W roku 1575 mór ogarnął prawie całe starostwo łomżyńskie. Zabudowania gospodarskie opustoszały, role leżały odłogiem. W Zambrowie stało niezamieszkałych 72 domów, w Nowogrodzie 57 domów było pustych.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1656 |
0 |
0 |
czerwiec |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Kolno na Mazowszu, Warszawa 1982, s. 107.
Dosłowny zapis źródła:
W czerwcu 1656 r., w czasie oblężenia Warszawy […] Szwedzi mieli też bardzo poważne trudności aprowizacyjne i panującą wśród wojska zarazę.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1569 |
1663 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 11.
Dosłowny zapis źródła:
W ciągu 100 lat między 1569 a 1668 r. Polskę trapiły epidemie w latach: 1569, 1572, 1591-1592, 1600-1602 (pomór), 1604-1605, 1620, 1622-1631, 1639, 1646, 1648, 1650, 1652-1654, 1657-1658, 1660-1663.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
Lato |
1526 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 133.
Dosłowny zapis źródła:
W 1526 r. zaraza tak nawiedziła Płock, iż przez pół roku zabrała 1100 ludzi, z tego powodu panowie kapitulni, tj. kanonicy Płock opuścili i posiedzenie generalne odprawili dnia 16 sierpnia we wsi Mąkolinie, należącej do majątków biskupich. Zaraza wciąż trwała tak, iż posiedzenie 8 września jeszcze nie odbyło się w Płocku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1544 |
1544 |
1544 |
|
maj |
grudzień |
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 133.
Dosłowny zapis źródła:
W roku 1544 zaraza trwała od maja do końca roku; dlatego kapituła biskupa Maciejowskiego, przybywającego z ingresem, przyjęła w Pułtusku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1657 |
1679 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Rozwój demograficzny i terytorialno-architektoniczny, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 2: 1655-1720, Warszawa 1984, s. 187.
Dosłowny zapis źródła:
W sumie jednak druga połowa XVII w. upłynęła dla Warszawy dość spokojnie, jeśli nie liczyć """"zwykłych"""" klęsk elementarnych: częstych epidemii (1657, 1658, 1660-1663, 1674, 1675, 1677-1679) […]"""""""""""" sumie jednak druga połowa XVII w. upłynęła dla Warszawy dość spokojnie, jeśli nie liczyć """"zwykłych""""""""""""sumie jed
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1708 |
1709 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Rozwój demograficzny i terytorialno-architektoniczny, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 2: 1655-1720, Warszawa 1984, s. 188-189.
Dosłowny zapis źródła:
Do klęsk spowodowanych wojną dołączyła się zaraza, która w latach 1708-1709 srożyła się na całym Mazowszu i spowodowała ogromną śmiertelność w stolicy. […] Podróżnik zwiedzający stolicę w 1690 r. szacuje oba miasta. Stare i Nowe, wraz z przedmieściami na ok. 20 tys. mieszkańców. Nie jest to chyba szacunek zawyżony, skoro w czasie zarazy 1708-1709 r. mówić się będzie (przesadzając oczywiście!) o 30 tys. zmarłych.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1552 |
1552 |
1552 |
|
lipiec |
grudzień |
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 133.
Dosłowny zapis źródła:
W roku 1552 znowu była zaraza, trwająca od lipca do końca roku; dlatego posiedzenie generalne kapituły odbyło się nie w Płocku, lecz w Trzepowie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1630 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 133.
Dosłowny zapis źródła:
Zaraza ponowiła się jeszcze w 1630 roku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1677 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 135.
Dosłowny zapis źródła:
Zaraza pojawiła się r. 1677 […]
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1709 |
1711 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 135.
Dosłowny zapis źródła:
[…] od r. 1709 do 1711 [zaraza] tak ostatki ludności trapiła, iż ludzie uciekali do sąsiedniego Bielska i akta ziemskie tam wywieziono.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1648 |
1658 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Choińska-Mika J., Dzieje Grodziska Mazowieckiego od XIII do XVIII wieku, [w:] Dzieje Grodziska Mazowieckiego, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1989, s. 123.
Dosłowny zapis źródła:
Dotknęły też ten region liczne epidemie w 1648, 1650, 1651, 1656, 1658 roku […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epizootie |
|
|
1561 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 29.
Dosłowny zapis źródła:
W 1561 r. miała miejsce duża śmiertelność bydła.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1708 |
1706 |
1711 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 67, 76.
Dosłowny zapis źródła:
Podczas epidemii w 1708 r. ludność była zdziesiątkowana. Modlono się do św. Sebastiana i św. Rocha, wkopywano przed wsiami krzyże, które miały zatrzymać epidemię. Szczególne nasilenie epidemii nastąpiło w latach 1706-1710, gdy wybuchała w każdym następnym roku. W 1710 r. grasowało """"morowe powietrze"""", na które zmarły w Dłutowie 32 osoby. Przeciągnęła się na rok nastepny, toteż proboszcz i wikary przeniesli się do Ślądkowic i Leszczyn, gdzie odprawiali nabożeństwa i udzielali sakramentów w stodołach. W celu zabezpieczenia się przed chorobą usuwano zarażonych ze wsi, zamykano ich domy i nie przyjmowano wędrownych osób. Brak lekarza nawet w Pabianicach nie pozwalał skutecznie walczyć z epidemiami we włościach kapituły, w tym w folwarku dłutowskim.""""
""""Do klęsk wojny przyłączyło się tzw. """"powietrze morowe"""" (1710-1711), ofiarą którego padali ludzie, zmarły 32 osoby. Przez pewien czas na skutek klęsk elementarnych panował zupełny zastój w pracach rolnych.""""""""""""odczas epidemii w 1708 r. ludność była zdziesiątkowana. Modlono się do św. Sebastiana i św. Rocha, wkopywano przed wsiami krzyże, które miały zatrzymać epidemię. Szczególne nasilenie epidemii nastąpiło w latach 1706-1710, gdy wybuchała w każdym następnym roku. W 1710 r. grasowało """"morowe powietrze"""", na które zmarły w Dłutowie 32 osoby. Przeciągnęła się na rok nastepny, toteż proboszcz i wikary przeniesli się do Ślądkowic i Leszczyn, gdzie odprawiali nabożeństwa i udzielali sakramentów w stodołach. W celu zabezpieczenia się przed chorobą usuwano zarażonych ze wsi, zamykano ich domy i nie przyjmowano wędrownych osób. Brak lekarza nawet w Pabianicach nie pozwalał skutecznie w""""""""dczas epidemii w 1708 r. ludność była zdziesiątkowana. Modlono się do św. Sebastiana i św. Rocha, wkopywano przed wsiami krzyże, które miały zatrzymać epidemię. Szczególne nasilenie epidemii nastąpiło w latach 1706-1710, gdy wybuchała w każdym następnym roku. W 1710 r. grasowało """"morowe powietrze"""", na które zmarły w Dłutowie 32 osoby. Przeciągnęła się na rok nastepny, toteż proboszcz i wikary prz""""""""czas epidemii w 1708 r. ludność była zdziesiątkowana. Modlono się do św. Sebastiana i św. Rocha, wkopywano przed wsiam
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1710 |
1711 |
|
czerwiec |
luty |
0 |
1 |
1 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 254.
Dosłowny zapis źródła:
1710 roku od dnia 1 czerwca po dzień 1 lutego 1711 roku wszystkie kościoły zalegało milczenie dla srożącej się epidemii, która w mieście Radomiu około 400 ludzi zgładziła.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1719 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 255.
Dosłowny zapis źródła:
1719 roku Stanisław Józef z Bezdan Hozjusz, biskup utyceński, sufragan i kustosz przemyski, kanonik i administrator wakującego po Łubieńskim biskupstwa krakowskiego, z przyczyny zagrażającej znowu po wielu miejscach epidemii, nakazał spiewać suplikacje i środy pościć, wszakże nie pod grzechem.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1708 |
1712 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Kultura materialna, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 3: 1720-1795, Warszawa 1984, s. 396.
Dosłowny zapis źródła:
Wśród epidemii, które nękały ludność Warszawy, najgroźniejsza była dżuma, zwana też powietrzem lub morem. W XVIII w. dała się we znaki ludności miasta w latach 1708-1712. Do wybuchu i rozszerzenia epidemii, która pochłonęła mnóstwo ofiar, przyczyniły się powodzie, susze, głód, a potęgowała je wojna i przemarsze różnych armii. Było to już ostatnie w Warszawie nasilenie epidemii tej groźnej choroby.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1700 |
1795 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Kultura materialna, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 3: 1720-1795, Warszawa 1984, s. 396, 397.
Dosłowny zapis źródła:
Natomiast chorobą, która stale gnębiła ludność miasta, była ospa. Zwalczaniem tej choroby interesował się wielce król; z jego inicjatywy dyskutowano nad jej zwalczaniem na obiadach czwartkowych. Wysoka liczba zachorowań w Warszawie na dur brzuszny i biegunkę spowodowana była m.in. złym stanem studni i odkrytych kanalizacji; przenikały tędy zarazki do płytkich warstw wodonośnych. Jedną z najgroźniejszych epidemii w Warszawie XVIII w. były choroby weneryczne, a brak kontroli md prostytucją bardzo utrudniał opanowanie tych chorób. Jak groźne były z punktu widzenia społecznego choroby weneryczne, zauważył lekarz warszawski Franciszek Leopold Lafontaine: """"W ogóle stosunek syfilisu ma się do pozostałych chorób jak 6:10 — tak bardzo rozpowszechnione jest to ogólnie panujące zło. Nie ma stanu ani wieku, który by nie był objęty tą chorobą. Na stu rekrutów w zeszłym roku w Warszawie przypadało osiemdziesięciu chorych wenerycznie. Choroba ta tutaj i we wszystkich dzielnicach Polski nazywana jest powszechnie chorobą warszawską, obok pospolicie w mowie potocznej używanej nazwy: franca"""".
""""Wielkie trudności sprawiała opieka nad chorymi wenerycznie. Przyjmował ich szpital św. Łazarza, ale miał mało miejsc. Leczyli się więc często sami różnymi odwiecznymi sposobami. Z odrazą pisał naoczny świadek w 1758 r.:
""""widzieliśmy [czego obce nie uwierzą narody] w Warszawie, przed kilką lat, w kupach gnojów końskich, przed domami na publiczne wymiecione ulice, jako glisty i robaki nagich ludzi wyglądających z gnoju, nawet i tamże umarłych"""". Ten barbarzyński już wówczas sposób leczenia to przejaw zacofania i w parę lat później był już w Warszawie nie do pomyślenia.""""""""""""atomiast chorobą, która stale gnębiła ludność miasta, była ospa. Zwalczaniem tej choroby interesował się wielce król; z jego inicjatywy dyskutowano nad jej zwalczaniem na obiadach czwartkowych. Wysoka liczba zachorowań w Warszawie na dur brzuszny i biegunkę spowodowana była m.in. złym stanem studni i odkrytych kanalizacji; przenikały tędy zarazki do płytkich warstw wodonośnych. Jedną z najgroźniejszych epidemii w Warszawie XVIII w. były choroby weneryczne, a brak kontroli md prostytucją bardzo utrudniał opanowanie tych chorób. Jak groźne były z punktu widzenia społecznego choroby weneryczne, zauważył lekarz warszawski Franciszek Leopold Lafontaine: """"W ogóle stosunek syfilisu ma się do pozostałych chorób jak 6:10 — tak bardzo rozpowszechnione jest to ogólnie panujące zło. Nie ma stanu ani wieku, który by nie był objęty tą chorobą. Na stu rekrutów w zeszłym roku w Warszawie przypadało osiemdziesięciu chorych wenerycznie. Choroba ta tutaj i we wszystkich dzielnicach Polski nazywana jest powszechnie""""""""tomiast chorobą, która stale gnębiła ludność miasta, była ospa. Zwalczaniem tej choroby interesował się wielce król; z jego inicjatywy dyskutowano nad jej zwalczaniem na obiadach czwartkowych. Wysoka liczba zachorowań w Warszawie na dur brzuszny i biegunkę spowodowana była m.in. złym stanem studni i odkrytych kanalizacji; przenikały tędy zarazki do p
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1622 |
1623 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Witkowski S., Krótkie dzieje Radomia do 1795 r., [w:] Radom. Dzieje miasta w XIX i XX w., pod red. S. Witkowskiego, Warszawa 1985, s. 15.
Dosłowny zapis źródła:
Od lat dwudziestych XVII w. zaczął się upadek miasta. W latach 1622-1623 nawiedziła Radom morowa zaraza […]
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1670 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Rauhutowa J., Suchodolski S., Czersk we wczesnym średniowieczu, [w:] Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego, pod red. J. Antoniewicza, Warszawa 1973, s. 189.
Dosłowny zapis źródła:
[…] zaraza morowa w 1670 r., po której zostało w mieście [Czersku] jedynie 13 mieszkańców.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1564 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kazimierski J., Kołodziejczyk R., Szczepański J., Dzieje miasta Pułtuska, Warszawa-Pułtusk 1992, s. 21.
Dosłowny zapis źródła:
W 1564 r. z powodu epidemii przerwano zajęcia w szkole pułtuskiej [kolegiackiej] i już ich nie wznowiono, ponieważ Akademia Krakowska nie przysłała do Pułtuska swoich profesorów.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1600 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Burakowski J., Kronika Sierpca i Ziemi Sierpeckiej, Sierpc 2001, s. 24.
Dosłowny zapis źródła:
Za miastem, w tzw. Borku Sierpeckim, sukiennik sierpecki wzniósł murowany kościół p.w. Św. Krzyża w miejscu przeznaczonym na grzebanie mieszczan zmarłych w czasie zarazy.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1631 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 115.
Dosłowny zapis źródła:
1631 r. — ciężka zaraza dotknęła ziemię liwską
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1652 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 115, 116.
Dosłowny zapis źródła:
1652 r. — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]""""
""""1652 r. — w związku z szalejącą zarazą spisano w Starym Liwie zobowiązanie ks. Jana Łabęckiego, w imieniu własnym i sukcesorów, do cyklicznego odprawiania mszy, które zamówili: burmistrz — Aleksander Wrzoskowicz, radni […]. Dokument zatwierdził w 1654 r. król Jan Kazimierz""""""""""""652 r. — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]""""
""""1652 r. — w związku z szalejącą zarazą spisano w Starym Liwie zobowiązanie ks. Jana Łabęckiego, w imieniu własnym i sukcesorów, do cyklicznego odprawiania mszy, które zamówili: burmistrz — Aleksander Wrzoskowicz, radni […]. D""""""""52 r. — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]""""
""""1652 r. — w związku z szalejącą zarazą spisano w Starym Liwie zobowiązanie ks. Jana Łabęckiego, w imieniu własnym i sukcesorów, do cyklicznego odprawiania mszy, które zamówili: """"""""2 r. — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]""""
""""1652 r. — w związku z szalejącą zarazą spisano w Starym Liwie zobowiązanie ks. Jana Łabęckiego, w imieniu własnym i sukcesorów, do"""""""" r. — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]""""
""""1652 r. — w związku z szalejącą zarazą spisano w Starym Liwie zobowiązanie ks. Jana """"""""r. — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]""""
""""1652 r. — w związku z szalejącą zarazą """""""". — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spisany [w Liwie] w domu Alszki Łabęckiej […]"""""""""""" — testament M. Wronkowskiego z Warszawy, """"który zachorował ciężko na śmierć"""", spi""""""""— testament M. Wronkowskiego z Warszawy
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1573 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Guldon Z., Miasta Zapilcza w XVI-XVIII wieku, [w:] Pogranicze Mazowsza i Małopolski, pod red. Z. Guldona i S. Zielińskiego, Radom 1999, s. 21.
Dosłowny zapis źródła:
Ciekawa jest informacja z 1573 roku, kiedy to Wyśmierzyce zapłaciły jedynie 2 złp. czopowego z powodu zarazy (pestiferis aureae).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1708 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Guldon Z., Miasta Zapilcza w XVI-XVIII wieku, [w:] Pogranicze Mazowsza i Małopolski, pod red. Z. Guldona i S. Zielińskiego, Radom 1999, s. 21.
Dosłowny zapis źródła:
Nie znamy stanu omawianych miast w okresie wielkiej wojny północnej z początków XVIII wieku. Poświadczona jest zaraza w Wyśmierzycach w 1708 roku. Mieszczanie uprawiali wówczas jedynie 28 pół, natomiast aż 52 pola nie były uprawiane.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
Jesień |
1588 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 81.
Dosłowny zapis źródła:
Siostra Zygmunta Augusta, Anna, wdowa po Stefanie Batorym, i jej siostrzenica Anna, królewna szwedzka, podczas moru w jesieni 1588 roku zostały w Radomiu, gdy Zygmunt III do Piotrkowa stąd wyjechał.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1704 |
1713 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Mszczonów. Dzieje miasta 1245-1989, Mszczonów 2000, s. 102.
Dosłowny zapis źródła:
Kolejny spadek liczby ludności przyniosły wielkie epidemie z lat 1704-1713. Brak jest wprawdzie dokładnych danych jaki był ich przebieg w Mszczonowie i okolicy, ale ich zasięg i natężenie pozwalają przypuszczać, że miały one negatywny wpływ na tutejszą populację ludności.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epizootie |
|
|
0 |
1710 |
1714 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Mszczonów. Dzieje miasta 1245-1989, Mszczonów 2000, s. 106.
Dosłowny zapis źródła:
Podstawą hodowli był nadal chów bydła, w której jednak duży odsetek stanowiły woły będące podstawową siłą pociągową. Straty w pogłowiu zwierząt wynikłe z działań wojennych w latach 1655-1657 pogłębiła zaraza bydła panująca w latach 1710-1714. Nieznaczny wzrost pogłowia zwierząt hodowlanych nastąpił dopiero do połowy XVIII wieku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1652 |
1678 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Mszczonów. Dzieje miasta 1245-1989, Mszczonów 2000, s. 121.
Dosłowny zapis źródła:
Najgroźniejsze epidemie na zachodnim Mazowszu odnotowano w latach 1652, 1658-1659 oraz w 1678.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1707 |
1712 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Mszczonów. Dzieje miasta 1245-1989, Mszczonów 2000, s. 121.
Dosłowny zapis źródła:
Najcięższa i najdłuższa epidemia jaka dotknęła całe zachodnie Mazowsze miała miejsce w latach 1707-1712. W czasie jej trwania życie gospodarcze zamarło. Mieszkańcy większości miast opuścili swoje domostwa i ukrywali się po lasach. W Skierniewicach przez okres kilku lat nie prowadzono nawet ksiąg parafialnych, co nie zdarzyło się dotąd od 1660 roku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1653 |
1654 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Szczepański J., Dzieje Wyszkowa i okolic, Warszawa 1998, s. 25-27.
Dosłowny zapis źródła:
Gdy w Pułtusku wybuchła zaraza, w latach 1653-1654 w Wyszkowie mieściła się kancelaria konsystorza biskupiego przeniesiona z Pułtuska. Karol Ferbynand Waza mieszkał w Wyszkowie aż do śmierci w dniu 10 maja 1655 r. O pobycie biskupa [płockiego] Karola Ferdynanda Wazy w Wyszkowie świadczy obelisk wystawiony po 1655 r. z fundacji zapewne króla Jana Kazimierza […]. Identyczny zabytkowy obelisk Wazów stał nieopodal kościoła na gruncie należącym do probostwa. […] Legenda mówi, iż wspomniane obeliski zostały wystawione na pamiątkę zjazdu w Wyszkowie dwóch królewiczów z dynastii Wazów. Inne podanie głosi, że pomniki wzniesione były na pamiątkę zarazy, która często nawiedzała Wyszków, a zdaje się to potwierdzać zwieńczenie obelisków podwójnymi krzyżami. Takie pomniki """"stawiane były powszechnie w czasie morowego powietrza.""""""""""""""""dy w Pułtusku wybuchła zaraza, w latach 1653-1654 w Wysz
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epizootie |
|
Jesień |
1656 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Kolno na Mazowszu, Warszawa 1982, s. 100.
Dosłowny zapis źródła:
Wraz z Tatarami przyszła zaraza nękająca zwierzęta, która doszczętnie wyniszczyła bydło i konie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1663 |
0 |
0 |
maj |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Madejski J. K., Iłża zapamiętana, Radom 2004, s. 14.
Dosłowny zapis źródła:
Do wycofania się i rozwiązania konfederacji zmusiła ich [niekarnych żołnierzy polskich] dopiero zaraza, która wybuchła w maju 1663 roku i zdziesiątkowała ludność. W Iłży w 146 domach mieszkały zaledwie 564 osoby, a 185 domów nie było zamieszkałych.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1625 |
1630 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gajowniczek Z. T., Historia miast w prawobrzeżnej części ziemi czerskiej, Latowicz 1999, s. 69.
Dosłowny zapis źródła:
Świadczy o tym fakt, iż podczas grasującej zarazy w Warszawie w latach 1625, 1629 i 1630 schronił się wraz z dworem król Zygmunt III w Osiecku, bawiąc w nim dopóki zaraza i tego miejsca nie dosięgła. Stąd zmuszony był, gdy zmarło kilku dworzan, dalej uciekać, w 1625 r. do Czermiernik, a w 1629 i 1630 r. do Tykocina.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1572 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Siniarski S., Kalendarz z dziejów Wolborza 1065-1982, Warszawa 1984, s. 47.
Dosłowny zapis źródła:
1572 r. — W tymże jeszcze roku [Andrzej] Frycz Modrzewski zakończył życie w Wolborzu na morowe powietrze, powróciwszy z wyjazdu do Wielkopolski, gdzie prawdopodobnie zaraził się tą chorobą. Pochowany miał być w Małczu.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1618 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Siniarski S., Kalendarz z dziejów Wolborza 1065-1982, Warszawa 1984, s. 58.
Dosłowny zapis źródła:
1618 r. — W tym roku Wolbórz nawiedziły dwie klęski: […] morowe powietrze.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1625 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Siniarski S., Kalendarz z dziejów Wolborza 1065-1982, Warszawa 1984, s. 58.
Dosłowny zapis źródła:
1625 r. — W tymże roku nawiedziło Wolbórz morowe powietrze.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1631 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Siniarski S., Kalendarz z dziejów Wolborza 1065-1982, Warszawa 1984, s. 59.
Dosłowny zapis źródła:
1631 r. — Morowe powietrze nawiedziło Wolbórz.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1648 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Siniarski S., Kalendarz z dziejów Wolborza 1065-1982, Warszawa 1984, s. 61.
Dosłowny zapis źródła:
1648 r. — Morowe powietrze nawiedziło Wolbórz.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1785 |
1795 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Gmina Słupia. Zarys dziejów (1242-1945 r.), Słupia 2002, s. 39.
Dosłowny zapis źródła:
Spadek liczby ludności [w latach 1785-1795] mógł wynikać z epidemii, jednak spadek liczby zwierząt hodowlanych w gospodarstwach (koni, wołów i krów) wynikał raczej na pewno z kryzysu gospodarki. Spadek ten był znaczny.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1572 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kisiel D., Kalendarium Pułtuska i okolic (do roku 2000), Płock 2001, s. 23.
Dosłowny zapis źródła:
1572 r. — wybuch epidemii [w Pułtusku] i przeniesienie uczniów do jezuickiego folwarku w Boszewie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1603 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kisiel D., Kalendarium Pułtuska i okolic (do roku 2000), Płock 2001, s. 25.
Dosłowny zapis źródła:
1603 r. — zaraza w mieście [Pułtusku].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1626 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kisiel D., Kalendarium Pułtuska i okolic (do roku 2000), Płock 2001, s. 26.
Dosłowny zapis źródła:
1626 r. — […] Zaraza w mieście.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1653 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kisiel D., Kalendarium Pułtuska i okolic (do roku 2000), Płock 2001, s. 27.
Dosłowny zapis źródła:
1653 r. — zaraza w mieście.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1710 |
1711 |
|
sierpień |
luty |
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Poklewski T., Dzieje Bolesławca nad Prosną, Kalisz 1979, s. 44.
Dosłowny zapis źródła:
Dewastacja miasta przez działania wojenne musiała być chyba znaczna, a zwłaszcza stan sanitarny miasta chyba nietęgi. Wybucha bowiem w sierpniu 1710 r. zaraza, która trwa nieopanowana do lutego 1711 r. Dziesiątkuje ona dosłownie ludność miasta i okolicznych wiosek, w całej bowiem parafii umiera około 700 osób.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1654 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Borkowska U., Klasztor benedyktynek radomskich i jego rola w życiu religijnym i kulturalnym Radomia i ziemi radomskiej, [w:] Historia społeczno-religijna okresu wczesnonowożytnego, pod red. Z. Guldona i S. Zielińskiego, Radom 1996, s. 71.
Dosłowny zapis źródła:
Przyczyną [braku powołań zakonnych] była, jak się zdaje zaraza, która wybuchła w roku 1654.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1710 |
0 |
0 |
lipiec |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Borkowska U., Klasztor benedyktynek radomskich i jego rola w życiu religijnym i kulturalnym Radomia i ziemi radomskiej, [w:] Historia społeczno-religijna okresu wczesnonowożytnego, pod red. Z. Guldona i S. Zielińskiego, Radom 1996, s. 72.
Dosłowny zapis źródła:
Zaraza, która przy tej okazji Polskę zdziesiątkowała, dotarła do Radomia dość późno, bo w lipcu 1710 roku. Benedyktynek zmarło na nią dwie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1652 |
1653 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Paprocka D., Szydłowiec, Kraków 1983, s. 14.
Dosłowny zapis źródła:
W XVII i XVIII wieku ludność Szydłowca dziesiątkowały szalejące co kilkanaście lat zarazy, m.in. epidemia dżumy w latach 1652-1653, która spowodowała gwałtowny spadek liczby mieszkańców.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epizootie |
|
|
1675 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gramsz A., Las Łagiewnicki i okoliczne wsie, Łódź 2002, s. 55-56.
Dosłowny zapis źródła:
Później, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystkich wsi sprowadzić pod przymusem kobiety, które posądzając o czary, postanowił utopić w dworskim stawie. Tylko dzięki wstawiennictwu żony Zuzanny egzekucje się nie odbyły.""""""""""""óźniej, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystkich wsi sprowadzić pod przymusem kobiety, które posądzając o czary, postanowił utopić w dworskim stawie. Tylko dzięki wstawiennictwu żony Zuz""""""""źniej, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystkich wsi sprowadzić pod przymusem kobiety, które posądzając o czary, postanowił utopić w dworskim stawie. Tylko """"""""niej, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystkich wsi sprowadzić pod przymusem kobiety, które posądzając o czary, postanowił uto""""""""iej, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystkich wsi sprowadzić pod przymusem kobiety, które posądz""""""""ej, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystkich wsi sprowadzić pod przy""""""""j, w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarownice. Nakazał ze wszystki"""""""", w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzic posądził o urok czarow"""""""" w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość bydła oraz koni. Dziedzi""""""""w roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 500 owiec i duża ilość b"""""""" roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr łagiewnickich] padło 50""""""""roku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi, dziedzicowi dóbr ła""""""""oku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żeleskiemu [Samuelowi,""""""""ku 1675, w wyniku """"grasującego morowego powietrza"""", Żel""""""""u 1675, w wyniku """"grasującego morowe"""""""" 1675, w wyniku """"g""""""""1
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1795 |
1795 |
1795 |
|
styczeń |
kwiecień |
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Konowrocki K., Parafia Świętej Trójcy w Kobyłce oraz parafie powstałe na jej terenie od 1445 do 2001 r., Paprotnia 2002, s. 9.
Dosłowny zapis źródła:
W 1795 r. grasowało w całej okolicy morowe powietrze, przez styczeń, luty, marzec i kwiecień z tysiącznej ludności zmarło 164 osób (Akta parafialne).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1711 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Mączka D., Kościół św. Stanisława w Siedlcach 1532-2000, Siedlce 2001, s. 92.
Dosłowny zapis źródła:
[Proboszcz kościoła św. Stanisława w Siedlcach] ks. Jan Łukowski — dziekan łukowski. Za jego czasów w mieście wybuchjła epidemia cholery. W ciągu 5 miesięcy umarło 66 osób.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1625 |
1627 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Przytocka M., Parafia św. Mikołaja w Chorzelach 1551-2001, Ostrołęka 2003, s. 7.
Dosłowny zapis źródła:
Mimo trwania w latach 1625-1627 epidemii morowego powietrza, co spowodowało zmniejszenie się liczby parafian chorzelskich, lustracja z 1661 roku wymienia kolejną wieś — Pakułę.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1651 |
1700 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gliński W., Dzieje parafii św. Wojciecha w Ujeździe, Łódź 2006, s. 185.
Dosłowny zapis źródła:
W 2. poł. XVII w., w okresie, gdy Ujazd dotknięty został epidemią, na rogu ul. Kościelnej i traktu wiodącego do Rokicin zbudowano szpital dla chorych. W późniejszych czasach służył on jako przytułek dla starców i osób kalekich.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1652 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
Adres bibliograficzny:
Jaworski E., Kozienice. Wędrówka przez stulecia, Kozienice 2002, s. 16.
Dosłowny zapis źródła:
Najgroźniejsze klęski na Ziemi Kozienickiej zaczęły się od drugiej połowy XVII wieku. Szczególnie dotkliwe straty poniosła ludność miejska i wiejska od zarazy cholery w 1652 roku. Wyludnienie miasta, upadek handlu i rzemiosła, odłogiem leżące pola, ludność zdziesiątkowana przez epidemię, rozluźnienie więzów międzyludzkich — oto obraz społeczno-gospodarczy powiatu radomskiego na trzy lata przed agresja szwedzką.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1794 |
1795 |
|
listopad |
maj |
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Jaworski E., Kozienice. Wędrówka przez stulecia, Kozienice 2002, s. 19.
Dosłowny zapis źródła:
Od listopada 1794 roku, do wiosny roku następnego panowały w okolicach Kozienic zaraźliwe choroby. Były to febra i inne choroby spowodowane skażeniem powietrza, wyziewami z padlin, którymi pokryte były pola, z trupów źle pochowanych. Duży wpływ na występowanie epidemii miał głód, chroniczny brak warzyw i zboża. Zmuszało to ludność do pieczenia niezdrowego pieczywa z żołędzi i spożywania mięsa z martwych zwierząt. Choroby przenosiło także wojsko. Najwięcej ludzi wymarło w Stanisławicach i Augustowie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1563 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Parzych Cz., 600 lat parafii w Ostrołęce. (Rys historyczny), Ostrołęka 1999, s. 21.
Dosłowny zapis źródła:
I oto na rozwijające się w codziennym trudzie miasto, na parafię, spada nagle w 1563 r. kataklizm wielkiej zarazy (moru), dziesiątkującej ludność […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1708 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kisiel D., Kalendarium Pułtuska i okolic (do roku 2000), Płock 2001, s. 30.
Dosłowny zapis źródła:
1708 r. — początek zarazy, nauczyciele i księża jezuici schronili się w Kacicach. Biedota miejska okradła kolegium.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1708 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Guldon Z., Muszyńska J., Lokacja i dzieje miasta w dobie szlacheckiej Rzeczypospolitej (1540-1795), [w:] Białobrzegi. Studia i szkice z dziejów miasta, pod red. R. Renz, Radom 1999, s. 32.
Dosłowny zapis źródła:
Nie znamy stanu omawianych miast w okresie wielkiej wojny północnej z początków XVIII w. Poświadczona jest zaraza w Wyśmierzycach w 1708 r. Mieszczanie uprawiali wówczas jedynie 28 pól, a 52 pola nie były uprawiane.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1702 |
1708 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kucharski J., Dzieje kościoła i parafii rzymskokatolickiej w Białobrzegach, [w:] Białobrzegi. Studia i szkice z dziejów miasta, pod red. R. Renz, Radom 1999, s. 241.
Dosłowny zapis źródła:
[…] dwie fale epidemii w latach 1702 i 1708.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1624 |
1626 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gieysztor A., Śródmieścia Warszawy dzieje starsze, [w:] Dzieje Śródmieścia, pod red. J. Kazimierskiego, R. Kołodziejczyka, Ż. Kormanowej i H. Rostkowskiej, Warszawa 1975, s. 42.
Dosłowny zapis źródła:
Dotkliwe straty poniesione w czasie zarazy z lat 1624-1626 szybko zostały wyrównane, uwielokrotniła się liczba przybyszów zjeżdżających na krócej lub dłużej do stolicy.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1657 |
1661 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Parzych Cz., 600 lat parafii w Ostrołęce. (Rys historyczny), Ostrołęka 1999, s. 25.
Dosłowny zapis źródła:
Tak więc lata wojny, staczane walki i przemarsze wojsk, głód ludności obarczonej obowiązkiem wykarmienia żołnierza — grabieżcy — wszystko to ułatwiało szerzenie się epidemii (1657-1661), która znów zbierała obfite żniwo.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1624 |
1650 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Parzych Cz., 600 lat parafii w Ostrołęce. (Rys historyczny), Ostrołęka 1999, s. 25.
Dosłowny zapis źródła:
Było to [utrzymanie kościoła] bardzo trudne, gdyż miasto wyniszczyły epidemie, które nawiedziły je w latach 1624-1625, 1629-1630 i 1650, oraz przemarsze wojsk i kontrybucje. Mieszczanie i okoliczna ludność była bardzo uboga, w mieście w 1676 r. mieszkało zaledwie 400 osób (20 % stanu z 1563 r.).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1710 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Parzych Cz., 600 lat parafii w Ostrołęce. (Rys historyczny), Ostrołęka 1999, s. 27-28.
Dosłowny zapis źródła:
Ten katastrofalny stan gospodarczy pogłębiała jeszcze epidemia „morowego powietrza”, która poczyniła duże spustoszenie. W całym miasteczku (liczącym kilkaset osób) zmarło wówczas na zarazę 250 osób. Ojcowie Bernardyni zapisali Kronice, że ludzie w czasie moru padali jak muchy. Zmarłych nie chowano już na cmentarzu, bo tam nie było miejsca (cmentarz był wówczas mały, tylko przy murach kościoła), ale byle gdzie: przed domami, na podwórkach, w ogródkach.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
1710 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kielak A., Podhorecki L., Dzieje osady Wołomin i jej okolic od XV w. do końca XIX w., [w:] Dzieje Wołomina i okolic, pod red. L. Podhoreckiego, Warszawa 1984, s. 47.
Dosłowny zapis źródła:
Wojny i towarzyszące im zarazy wyludniły w znacznym stopniu okolice Wołomina.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Masowe choroby zakaźne |
Epidemie |
|
|
0 |
1677 |
1687 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
Adres bibliograficzny:
Kosiński S., Swat T., Rozwój i upadek, [w:] Węgrów dzieje miasta i okolic w latach 1441-1944. Praca zbiorowa, pod red. A. Kołodziejczyka i T. Swata, Węgrów 1991, s. 54.
Dosłowny zapis źródła:
Epidemia morowego powietrza powróciła na Mazowsze w latach 1677 i 1678, a następnie 1687.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1568 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Lalik T., Mińsk Mazowiecki w Polsce przedrozbiorowej XV-XVIII w., [w:] Dzieje Mińska Mazowieckiego 1421-1971, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1976, s. 97.
Dosłowny zapis źródła:
W r. 1568 był pożar w Mińsku. Pierwsza to wiadomość w zachowanych fragmentarycznie aktach o paleniu się miasta. Ze względu na gęstą zabudowę pożar spowodował duże straty. Po spaleniu się miasta mieszkańcy zajęci byli przede wszystkim odbudową, nie mieli dostatecznych środków ani czasu na prowadzenie intensywnej produkcji rzemieślniczej. Pożar zniszczył ich warsztaty pracy, w tym wypadku browary. Dlatego w latach następnych po pożarze obserwujemy wyraźny spadek produkcji rzemieślniczej.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1564 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Lalik T., Mińsk Mazowiecki w Polsce przedrozbiorowej XV-XVIII w., [w:] Dzieje Mińska Mazowieckiego 1421-1971, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1976, s. 97.
Dosłowny zapis źródła:
I tak np. gdy lustratorzy królewszczyzn w r. 1565 przybyli do spalonej rok wcześniej Ostrołęki, zanotowali obecność w mieście zaledwie 2 rzeźników uprawiających zawód i 6 piwowarów.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1603 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Lalik T., Mińsk Mazowiecki w Polsce przedrozbiorowej XV-XVIII w., [w:] Dzieje Mińska Mazowieckiego 1421-1971, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1976, s. 103.
Dosłowny zapis źródła:
Z r. 1603 mamy wiadomości o nowym pożarze, który strawił 80 domów i 6 browarów. Nie wiemy, czy straty te dotyczą całego Mińska, czy jego części. Wizytacja przeprowadzona w tym roku stwierdza zniszczenie szpitala.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1620 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Lalik T., Mińsk Mazowiecki w Polsce przedrozbiorowej XV-XVIII w., [w:] Dzieje Mińska Mazowieckiego 1421-1971, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1976, s. 104.
Dosłowny zapis źródła:
W r. 1620 Mińsk palił się ponownie. Był to większy pożar. Przeprowadzono wówczas wizję w terenie i zapisano zawody pogorzelców, wśród nich m.in. gorzelników. Miasta ówczesne były częściej nawiedzane przez pożary, możemy się też domyślać, że w okresach między większymi pożarami pogorywały poszczególne siedliska.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1600 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Lalik T., Mińsk Mazowiecki w Polsce przedrozbiorowej XV-XVIII w., [w:] Dzieje Mińska Mazowieckiego 1421-1971, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1976, s. 79-80.
Dosłowny zapis źródła:
Kościół miński zresztą, spalony pod koniec XVI w. w jednym z pożarów miasta i odbudowany w pierwszych dziesięcioleciach XVII w., posiadał liczne fundacje nie tylko właścicieli miasta.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Wsi |
|
|
1580 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Winter A., Dzieje Siedlec 1448-1918, Warszawa 1969, s. 20.
Dosłowny zapis źródła:
Nie jest to wykaz kompletny, gdyż część Starej Wsi ulega pożarowi.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1635 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Winter A., Dzieje Siedlec 1448-1918, Warszawa 1969, s. 20, 21.
Dosłowny zapis źródła:
Niebawem po lokacji miasta uzyskał od króla Zygmunta Augusta przywilej siedlecki cech kuśnierzy. Pierwotna treść i data tego dokumentu nie są znane, gdyż zaginął on wkrótce po wydaniu w jednym z pożarów miasta.""""
""""Częste pożary drewnianej mieściny zniszczyły pierwotne przywileje i dokumenty, przeto na prośbę Krzysztofa i Tomasza Olędzkich, ówczesnych właścicieli Siedlec, a także starań siedleckiego cechu kuśnierzy Władysław IV nadał 8. XII. 1635 r. przywilej renowacyjny, potwierdzający dawne przywileje, zwłaszcza wspomniane wyżej nadania Zygmunta Augusta.""""""""""""iebawem po lokacji miasta uzyskał od króla Zygmunta Augusta przywilej siedlecki cech kuśnierzy. Pierwotna treść i data tego dokumentu nie są znane, gdyż zaginął on wkrótce po wydaniu w jednym z pożarów miasta.""""
""""Częste pożary drewnianej mieściny zniszczyły pierwotne przywileje i dokumenty, przeto na prośbę Krzysztofa i Tomasza Olędzkich, ówczesnych""""""""ebawem po lokacji miasta uzyskał od króla Zygmunta Augusta przywilej siedlecki cech kuśnierzy. Pierwotna treść i data tego dokumentu nie są zna
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1693 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Winter A., Dzieje Siedlec 1448-1918, Warszawa 1969, s. 35, 71.
Dosłowny zapis źródła:
Ponieważ w pożarze zginęły następnie wszystkie przywileje i nadania otrzymane poprzednio przez miasto, książę Kazimierz [Czartoryski] wydał 1. VIII. 1693 r. trzeci renowacyjny przywilej. Aktem tym odnowiwszy przywilej swych rodziców [Michała i Joanny] z 20. VIII. 1672 r., uwolnił mieszczan chrześcijan i Żydów na trzy lata od wszelkich powinności dworskich […]""""
""""Przypuszczam, że był to drugi ratusz siedlecki [w 1698 r.]. Pierwszy, wybudowany w czasie lokacji, przetrwał prawdopodobnie do połowy XVII w. i spłonął wraz z wieloma innymi budynkami w czasie wielkiego pożaru Siedlec przed 1693 rokiem.""""""""""""onieważ w pożarze zginęły następnie wszystkie przywileje i nadania otrzymane poprzednio przez miasto, książę Kazimierz [Czartoryski] wydał 1. VIII. 1693 r. trzeci renowacyjny przywilej. Aktem tym odnowiwszy przywilej swych rodziców [Michała i
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1789 |
0 |
0 |
luty |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Winter A., Dzieje Siedlec 1448-1918, Warszawa 1969, s. 48.
Dosłowny zapis źródła:
Wielką przeszkodą w rozwoju Siedlec były częste pożary drewnianej mieściny. Do końca XVIII stulecia zanotowano trzy wielkie pożary: przed rokiem 1635 i 1693, a także w lutym 1789 r. Pożary jednak umożliwiały przebudowę układu przestrzennego miasta i pobudzały jego rozwój budowlany, który się odbywał w znacznej mierze nie z zasobów mieszczan, ale kosztem posiadłości ziemskich właścicieli.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
Wiosna |
1538 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Pazyra S., Dzieje Ciechanowa i Ziemi Ciechanowskiej, Ciechanów 1976, s. 296.
Dosłowny zapis źródła:
W tymże 1538 r. Ciechanów w związku z pożarem miasta w pierwszej połowie tego roku, otrzymał w dniu 11 V przywilej zwalniający miasto na przeciąg 8 lat od ponoszenia wszelkich ciężarów. Uzyskana wolność została jednak ograniczona tym, że miasto uzyskało zwolnienie od opłaty czopowego na przeciąg jednego tylko kwartału, a od obowiązku dostarczania podwód w ciągu jednego roku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1564 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Pazyra S., Dzieje Ciechanowa i Ziemi Ciechanowskiej, Ciechanów 1976, s. 303, 307.
Dosłowny zapis źródła:
Rozwoju gospodarczego Ciechanowa, który potrafił wyjść obronną ręką z trudnych nawet sytuacji, nie zdołały zahamować ani pożary miasta w 1538 r. i w 1564 r. […]""""
""""Lustratorowie zaznaczyli, że """"bywało w tym mieście rzeźników przed pogorzelą czasem 10, czasem 12. W 1564 r. jednak widocznie jatki rzeźnicze spaliły się w czasie pożaru, ponieważ został w mieście tylko jeden rzeźnik […]""""""""""""ozwoju gospodarczego Ciechanowa, który potrafił wyjść obronną ręką z trudnych nawet sytuacji, nie zdołały zahamować ani pożary miasta w 1538 r. i w 1564 r. […]""""
""""Lustratorowie zaznaczyli, że """"bywało w tym mieście rzeźników """"""""zwoju gospodarczego Ciechanowa, który potrafił wyjść obronną ręką
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1616 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Pazyra S., Dzieje Ciechanowa i Ziemi Ciechanowskiej, Ciechanów 1976, s. 323, 327, 334.
Dosłowny zapis źródła:
W sumie było wtedy [lustracja z 1616 r.] w Ciechanowie ponad 500 domów. Wzmianka o 97 pustych placach, świadczy o tym, że było ich jeszcze więcej, ale zapewne zostały zniszczone przez pożar, o którym jest mowa w """"manifestacji"""" Stanisława Ślubowskiego.""""
""""Ponadto liczba 97 pustych placów, znajdujących się w mieście, świadczy, że miasto znacznie ucierpiało od pożaru, co potwierdza wzmianka znajdująca się w """"manifestacji"""" S. Ślubowskiego, który stwierdza, że posiadane przez niego """"prawo[…] zgorzało.""""
""""[…] pożar w 1616 r., po którym pozostało w mieście aż 97 pustych placów"""""""""""" sumie było wtedy [lustracja z 1616 r.] w Ciechanowie ponad 500 domów. Wzmianka o 97 pustych placach, świadczy o tym, że było ich jeszcze więcej, ale zapewne zostały zniszczone przez pożar, o którym jest mowa w """"manifestacji"""" Stanisława Ślubowskiego.""""
""""Ponadto liczba 97 pustych placów, znajdujących się w mieście, świadczy, że miasto znacznie ucierpiało od pożaru,""""""""sumie było wtedy [lustracja z 1616 r.] w Ciechanowie ponad 500 domów. Wzmianka o 97 pustych placach, świadczy o tym, że było ich jeszcze więcej, ale zapewne
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1622 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Pazyra S., Dzieje Ciechanowa i Ziemi Ciechanowskiej, Ciechanów 1976, s. 334.
Dosłowny zapis źródła:
Już w 1622 r. Ciechanów stał się pastwą ponownego pożaru, po którym uzyskał on nawet od Zygmunta III zwolnienie na przeciąg 4 lat od ponoszenia świadczeń.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1558 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Garwolin w okresie od XV do XVIII w., [w:] Garwolin. Dzieje miasta i okolicy, pod red. E. Markowskiej, Warszawa 1980, s. 59.
Dosłowny zapis źródła:
W okresie tym Garwolin uległ znacznym zniszczeniom w czasie pożaru. Biorąc to pod uwagę król Zygmunt August w dniu 17 września 1558 roku […] zwolnił mieszczan od wszelkich podatków i obciążeń na okres czterech lat.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1620 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Garwolin w okresie od XV do XVIII w., [w:] Garwolin. Dzieje miasta i okolicy, pod red. E. Markowskiej, Warszawa 1980, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
Kilkanaście lat po wizytacji parafii w 1603 roku, przez Wawrzyńca Goślickiego biskupa poznańskiego, kościół parafialny spalił się […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
0 |
1601 |
1650 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Garwolin w okresie od XV do XVIII w., [w:] Garwolin. Dzieje miasta i okolicy, pod red. E. Markowskiej, Warszawa 1980, s. 81.
Dosłowny zapis źródła:
W pierwszej połowie XVII wieku kościółek [św. Anny w Garwolinie] spalił się.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1620 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Dzieje parafii Garwolin 1418-1993, Pruszków 1993, s. 51.
Dosłowny zapis źródła:
Kościół parafialny w Garwolinie. […] W 1603 roku, w czasie wizytacji parafii przez biskupa poznańskiego Wawrzyńca Goślickiego, kościół miał sześć ołtarzy […] Kilkanaście lat później kościół parafialny spalił się. Nowy pobudowano po 1629 roku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1780 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Dzieje parafii Garwolin 1418-1993, Pruszków 1993, s. 53.
Dosłowny zapis źródła:
Dziesięć lat później, w 1780 roku, pleban parafii ks. Feliks Symonowicz wybudował nowy, drewniany kościół parafialny, tak jak i poprzedni pod wezwaniem „Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny”. Co się stało z kościołem poprzednim — spalił się czy też rozebrano go — nie ustalono
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1620 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Dzieje parafii Garwolin 1418-1993, Pruszków 1993, s. 67.
Dosłowny zapis źródła:
Kościół św. Anny [w Garwolinie]. […] Kilkanaście lat później [po 1603 r.] kościół spalił się. Nowy wystawił ze składek mieszkańców parafii, ówczesny pleban garwoliński, a konsekrował biskup diecezji poznańskiej, Maciej Łubieński (1627-1631).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Wsi |
|
|
1566 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Dzieje parafii Garwolin 1418-1993, Pruszków 1993, s. 190.
Dosłowny zapis źródła:
Parafia Osieck […] W 1566 r. wzniesiono nowy kościół na miejsce spalonego.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Wsi |
|
|
1591 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Dzieje parafii Garwolin 1418-1993, Pruszków 1993, s. 191.
Dosłowny zapis źródła:
Parafia Wilga, dawniej Wilka […]. Pierwszy kościół parafialny, drewniany, p.w. Nawiedzenia NMP i św. Mikołaja z fundacji Bogusława Zajączka Wilickiego spalił się przed 1591 r.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Wsi |
|
|
1769 |
0 |
0 |
lipiec |
|
|
5 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gnat-Wieteska Z., Dzieje parafii Garwolin 1418-1993, Pruszków 1993, s. 191.
Dosłowny zapis źródła:
Drugi także drewniany [kościół parafialny we wsi Wilga], wzniesiony pod koniec XVI wieku, spalił się 5 lipca 1769 roku podczas pożaru sąsiadujących z kościołem zabudowań Andrzeja Młynarczyka.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1546 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gajowniczek Z. T., Dzieje Latowicza, Latowicz 1999, s. 58, 62.
Dosłowny zapis źródła:
Rozwojowi miasta nie sprzyjały nawiedzające go liczne pożary. Tak też pożar, który nawiedził Latowicz w 1546 roku wyrządził mu poważne szkody. Ciasna, przeważnie drewniana zabudowa przyczyniła się do powiększenia rozmiarów klęski. Po pożarze tym Latowiczanie zaczęli znacznie częściej budować domy murowane tak, że ich liczba w 1565 roku miała wzrosnąć do 265.""""
""""Poważne straty wyrządził tu pożar w roku 1546. Płonęły wówczas nie tylko pojedyncze domy, ale także całe ulice. Do zwiększenia rozmiarów klęski przyczyniła się ciasna zabudowa i brak fachowego ratunku Straży Ogniowej. Latowicz wyniszczony tym pożarem otrzymał 8 wolnych lat od podatków.""""""""""""ozwojowi miasta nie sprzyjały nawiedzające go liczne pożary. Tak też pożar, który nawiedził Latowicz w 1546 roku wyrządził mu poważne szkody. Ciasna, przeważnie drewniana zabudowa przyczyniła się do powiększenia rozmiarów klęski. Po pożarze tym Latowiczanie zaczęli znacznie częściej budować
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1548 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gajowniczek Z. T., Dzieje Latowicza, Latowicz 1999, s. 62.
Dosłowny zapis źródła:
Ogromne straty wyrządził miastu kolejny pożar w roku 1548. Dla pokrycia zniszczeń oraz łatwiejszego i szybszego odbudowania miasta Latowiczanie otrzymali po pożarze tym 10-cio letnie zwolnienie podatkowe i dochody z mostowego. Uzyskali także pozwolenie na wyrąb drzewa z lasów starostwa, kóre potrzebne było na budowę domów.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1618 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Fijałkowski P., Żydzi w miastach Mazowsza w XIII - XVIII w., [w:] Mazowieckie miasteczka na przestrzeni wieków, pod red. A. Stawarza, Warszawa 1999, s. 65.
Dosłowny zapis źródła:
Gdy w 1618 r. Wybuchł w Sochaczewie pożar, który strawił wszystkie należące do Żydów zabudowania, mieszczanie uzyskali od króla dekret skazujący ich na wygnanie. Jednakże Żydzi pozostali w Sochaczewie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1659 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Fijałkowski P., Żydzi w miastach Mazowsza w XIII - XVIII w., [w:] Mazowieckie miasteczka na przestrzeni wieków, pod red. A. Stawarza, Warszawa 1999, s. 65.
Dosłowny zapis źródła:
Odbudowę [po wojnach szwedzkich] hamowały klęski elementarne (np. pożary Mławy w 1659 […]
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1692 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Fijałkowski P., Żydzi w miastach Mazowsza w XIII - XVIII w., [w:] Mazowieckie miasteczka na przestrzeni wieków, pod red. A. Stawarza, Warszawa 1999, s. 65.
Dosłowny zapis źródła:
Odbudowę [po wojnach szwedzkich] hamowały klęski elementarne (np. pożary Mławy w […] 1692 r.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1688 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Fijałkowski P., Żydzi w miastach Mazowsza w XIII - XVIII w., [w:] Mazowieckie miasteczka na przestrzeni wieków, pod red. A. Stawarza, Warszawa 1999, s. 65.
Dosłowny zapis źródła:
Odbudowę [po wojnach szwedzkich] hamowały klęski elementarne (np. […] pożar Płocka w 1688 r.).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Pożary |
Miasta |
|
|
1692 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kazimierski J., Ośrodki miejskie Zawkrza w XIV-XIX wieku, [w:] Mazowieckie miasteczka na przestrzeni wieków, pod red. A. Stawarza, Warszawa 1999, s. 12.
Dosłowny zapis źródła:
W 1692 r. dochodzi w Mławie do pożaru, w czasie którego spłonął kościół parafialny i ratusz.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|