| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Swieżawski A., Dzieje Skierniewickiego do końca XVIII w., [w:] Województwo skierniewickie. Monografia regionalna. Zarys dziejów, obraz współczesny, perpektywy rozwoju, pod red. B. Baranowskiego, Łódź — Skierniewice 1982, s. 90.
Dosłowny zapis źródła:
Prawdziwą klęskę przyniósł najazd szwedzki. Od września 1655 r. aż do października 1656 r. Skierniewickie było terenem działań, które przyniosły duże zniszczenia. Jeszcze większych spustoszeń dokonały wojska Rakoczego w czerwcu 1657 r. Jak wielkie były te zniszczenia i związany z nimi ubytek ludności, może świadczyć fakt, że z 4000 mieszkańców Łowicza przed wojną szwedzką pozostało po najeździe Rakoczego zaledwie 400. Dalszych zniszczeń dokonały w rok później posiłkujące Polskę wojska cesarskie […]"""".""""""""r
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1665 |
1666 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Swieżawski A., Dzieje Skierniewickiego do końca XVIII w., [w:] Województwo skierniewickie. Monografia regionalna. Zarys dziejów, obraz współczesny, perpektywy rozwoju, pod red. B. Baranowskiego, Łódź — Skierniewice 1982, s. 90.
Dosłowny zapis źródła:
[…] w latach zaś 1665-1666 ówczesne województwo rawskie było terenem działań wojennych pomiędzy wojskami wiernymi królowi, a rokoszanami Lubomirskiego.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1702 |
1709 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Swieżawski A., Dzieje Skierniewickiego do końca XVIII w., [w:] Województwo skierniewickie. Monografia regionalna. Zarys dziejów, obraz współczesny, perpektywy rozwoju, pod red. B. Baranowskiego, Łódź — Skierniewice 1982, s. 91.
Dosłowny zapis źródła:
Nowe zniszczenia przyniósł XVIII w. Od roku 1702 Skierniewickie było przez kilka lat terenem ustawicznych przemarszów różnych wojsk — szwedzkich, rosyjskich i saskich oraz oddziałów polskich. Rekwizycje, grabieże, palenie wsi dokonywane przez wojska regularne i oddziały partyzanckie doprowadziły do zupełnej ruiny gospodarkę, która jeszcze nie zdążyła w pełni podnieść się z upadku po poprzednich wojnach.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1733 |
1735 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Swieżawski A., Dzieje Skierniewickiego do końca XVIII w., [w:] Województwo skierniewickie. Monografia regionalna. Zarys dziejów, obraz współczesny, perpektywy rozwoju, pod red. B. Baranowskiego, Łódź — Skierniewice 1982, s. 91.
Dosłowny zapis źródła:
W wojnie domowej po śmierci Augusta II Skierniewickie stało się znów terenem walk pomiędzy stronnikami Stanisława Leszczyńskiego i Augusta III. Nie obyło się też bez interwencji wojsk obcych. W rezultacie liczne wsie padły ofiarą zniszczeń.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1672 |
0 |
0 |
grudzień |
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 135.
Dosłowny zapis źródła:
[hetman wielki koronny] Jan Sobieski […] ruszył 4 XII 1672 r. w kierunku Łowicza, gdzie w dobrach arcybiskupa stacjonowały już wojska konfederatów [gołąbskich] dopuszczając się grabieży. Po tygodniu Jan Sobieski dotarł do Łowicza, ścierając się po drodze dwukrotnie z siłami konfederackimi, po czym w Skierniewicach spotkał się z prymasem [Mikołajem] Prażmowskim.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 86-88.
Dosłowny zapis źródła:
Od początku najazdu szwedzkiego działania wojenne omijały Skierniewice. Po zajęciu Wielkopolski przez Szwedów, król Jan Kazimierz wyruszył do Łowicza, gdzie zbierało się pospolite ruszenie. Do szlachty dołączyło wojsko kwarciane w liczbie ok. 3000 żołnierzy. Do starcia ze Szwedami doszło na zachód od Piątku; po krótkiej bitwie wojska polskie wycofały się przez Brzeziny za Pilicę, na teren Małopolski, aby tam stawić opór Szwedom. Po bitwie pod Piątkiem siły szwedzkie, nie ścigając wycofujących się sil polskich, ruszyły przez Bielawy i Łowicz (który poddał się bez walki), a następnie przez Błonie i Ołtarzew do Warszawy. Za Janem Kazimierzem ruszyła na południe tylko wydzielona grupa wojsk dowodzona przez A. Wittenberga. 8 IX 1655 r. Szwedzi po zajęciu Rawy ruszyli dalej na południe. Przy przeprawie przez Pilicę pod Inowłodzem doszło do starcia, w którym wojsko polskie pod dowództwem Stefana Czarnieckiego zadało Szwedom poważne straty. Po zajęciu Mazowsza przez Szwedów w większych miastach stanęły garnizony wojsk szwedzkich. W okolicach Skierniewic garnizony takie ulokowano w Rawie i Sochaczewie; szczególnie silny garnizon stanął na zamku arcybiskupa w Łowiczu.
Najazd Szwedów spowodował powstanie i rozwój oddziałów partyzanckich. Do pierwszych działań partyzanckich na zach. Mazowszu doszło już jesienią 1655 r., jednak dopiero wiosną następnego roku ruch ten przybrał na sile. Działaniami partyzanckimi objęte były okolice Rawy oraz zachodnia część pow. Sochaczewskiego. W pobliżu Rawy działał oddział partyzancki Łukasza Wierzbowskiego, który rozbijał drobne podjazdy wojsk szwedzkich i próbował nawet odbić zajętą przez Szwedów Rawę. W 1655 r. Skierniewice ani razu nie znalazły się na szlaku przemarszu wojsk, przy czym pamiętać należy, że również przemarsz wojsk własnych był niebezpieczny dla miasta. Podobnie rok 1656 był korzystny dla Skierniewic i okolic. W styczniu oddziały szwedzkie, oceniane na około 17000 żołnierzy, przybyłe z Pomorza na wyprawę do Małopolski, zebrały się pod Łowiczem. Oddziały te ruszyły szybkim marszem przez Rawę na południe, aby zaskoczyć króla Jana Kazimierza w Zamościu. Z powodu tego szybkiego tempa okolice Skierniewic uniknęły rabunków i większych zniszczeń. Podobnie — w kwietniu wojska szwedzkie, cofając się do Prus po opuszczeniu Małopolski, również ominęły Skierniewice. Ich trasa wiodła przez Rawę, Brzeziny, Łęczycę i Kłodawę, a był to niszczycielski przemarsz. Szwedzi szli pod wrażeniem klęski, jaką ponieśli w Małopolsce. Drogę wycofującej się armii znaczyły pożary miast i wsi podejrzanych o sprzyjanie partyzantom lub bezpośredni udział ich mieszkańców w walkach. W ślad za Szwedami na północ ruszyła armia polska drogą przez Mszczonów, Bolimów i Łowicz. Okolice Łowicza zostały zniszczone przez Szwedów mszczących się za działania oddziałów partyzanckich w Puszczy Bolimowskiej pod dowództwem starosty bolimowskiego, Zygmunta Grudzińskiego. Oddziały te wzięły m. in. Udział w bitwie o Łowicz 26 V 1656 r., oraz pod Bolimowem z podjazdem wojska szwedzkiego wysłanym po żywność z Warszawy. Również we wrześniu 1656 r. doszło do potyczki oddziału partyzanckiego ze Szwedami pod Łowiczem, został wtedy rozbity oddział wojsk elektora pruskiego posiłkującego Szwedów. Większość zniszczeń wojennych w bezpośredniej okolicy Skierniewic dokonały w 1657 r. wojska Rakoczego. Wycofujące się spod Łowicza na południe niekarne grupy tych wojsk spustoszyły teren między Bzurą i Pilicą w okolicach Łowicza i Rawy. Pod Rawą doszło do bitwy między oddziałem wojsk Czarnieckiego i podjazdem wojsk Rakoczego wysłanym z Warszawy. W walce zginęło ponad 400 żołnierzy Rakoczego, wojska polskie zdobyły wówczas około 2000 koni. Wojna ze Szwecją w latach 1655-1657 przyniosła wielkie zniszczenia miast zach. Mazowsza. W stosunku do innych miast Skierniewice poniosły jednak mniejsze szkody, nie stacjonowały tutaj wojska szwedzkie ani oddziały Rakoczego. Również ominęły miasto szlaki częstych przemarszów wojsk.
Nie zachowały się bezpośrednie opisy miasta z okresu działań wojennych lub z pierwszych lal po wojnie. Na ten temat można wnioskować na podstawie dowodów pośrednich, tzn. liczby domów w mieście oraz urodzeń. Na początku XVII w. w Skierniewicach było 212 zasiedlonych budynków. Pierwsze dane o liczbie domów w mieście po wojnie ze Szwecją w latach zakończeniu działań wojennych. W mieście było wtedy około 170 domów. Spadek liczby domów był więc mniejszy niż w innych miastach, chociaż przez okres kilkunastu lat część domów uprzednio zniszczonych została na pewno już odbudowana. Liczba urodzeń w parafii skierniewickiej w latach 1655-1665 nie spadła, utrzymała się w granicach 37-42 urodzeń rocznie i świadczy o względnie stałej liczbie mieszkańców w mieście. O mniejszym zniszczeniu tego miasta świadczy również przeniesienie siedziby arcybiskupów z zamku łowickiego do pałacu w Skierniewicach. Dość znacznym zniszczeniom uległy natomiast wiejskie dobra arcybiskupstwa w okolicach Łowicza i Skierniewic. W 1660 r. było obsianych w tych dobrach tylko około 21-22% ziemi uprawnej.
Jak już wspomniano, zniszczenia innych miast na zach. Mazowszu były o wiele większe niż Skierniewic, są one możliwe do określenia na podstawie porównania liczby domów w końcu XVI w. i w latach 1660-1663. W drugiej połowie XVI w. w Łowiczu i Rawie było ponad 400 domów, ponad 300 domów liczyły: Sochaczew, Gąbin i Bolimów, ponad 200 — Skierniewice, a ponad 100 — Mszczonów, Osmolin i Wiskitki. Dane z lat 1660-1663 są niekompletne i przybliżone. Łowicz liczył wtedy około 50-65 domów, w Rawie było zamieszkanych 39 domów, w Mszczonowie — 30, w Gostyninie — 20, a Gąbin, Sochaczew, Bolimów i Budziszewice liczyły poniżej 15 zamieszkałych domów. Brak niestety danych o liczbie domów z tego okresu w Skierniewicach. Pełniejsze porównania można przeprowadzić dopiero za rok 1676. Skierniewice liczące około 170 domów są największym miastem zach. Mazowsza. Łowicz wtedy liczył 125 domów, Gąbin około 50, Mszczonów — 40, Sochaczew około 20. Tak poważne zniszczenie okolicznych miast miało znaczny wpływ na rozwój Skierniewic. Wskutek zniszczenia Łowicza, pałac skierniewicki z miejsca odpoczynku stał się główną siedzibą dworu arcybiskupa, co też dodatnio wpłynęło na rozwój miasta.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1665 |
1666 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 88-89.
Dosłowny zapis źródła:
W kilka lat po wojnach szwedzkich, kiedy zach. Mazowsze Jeszcze nie odbudowało się ze zniszczeń, w okolicach Skierniewic doszło do nowych walk. W czasie rokoszu Lubomirskiego we wrześniu 1665 r. pod Rawą znajdowały się główne siły wojsk wiernych królowi Janowi Kazimierzowi, natomiast na zachód od Rawy, na terenie woj. łęczyckiego, stacjonowały siły rokoszan. Mimo że nie prowadzono otwartych walk, podjazdy obydwu stron urządzały wypady na tereny zajęte przez stronę przeciwną, dopuszczano się gwałtów i rabunków jak w nieprzyjacielskim kraju, zdarzało się to również w okolicach Skierniewic. O zniszczeniach Głuchowa wspomina w swoich pamiętnikach J. Chryzostom Pasek. Dopiero zimą 1666 r. wojska przeniosły się do Małopolski, Jednak wiosną i latem tego roku przeszły kilkakrotnie przez okolice Skierniewic dopuszczając się ponownie rabunków i rekwizycji.
Od czasu rokoszu Lubomirskiego do końca XVII w. w okolicach miasta panował spokój, chociaż i wówczas zdarzały się rabunki niekarnych, nieregularnie opłacanych żołnierzy polskich.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1704 |
1702 |
1709 |
listopad |
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 89.
Dosłowny zapis źródła:
Już na początku XVIII w., w czasie wojny północnej doszło w okolicach Skierniewic do nowych działań wojennych. Pierwsze walki na zach. Mazowszu stoczono w latach 1702-1704. W 1702 r. w okolice Skierniewic wojska szwedzkie dotarły od strony Warszawy. Po bitwie pod Kliszowem załogi szwedzkie stanęły w wielu miastach polskich, m.in. w Rawie i Skierniewicach. Bezwzględność w postępowaniu, kontrybucje i rabunki spowodowały formowanie się ruchu partyzanckiego. W listopadzie 1704 r. zwolennik króla Augusta II, kasztelan połaniecki, Felicjan Czermiński podjął próbę wyparcia garnizonu szwedzkiego ze Skierniewic, w czasie której miasto uległo znacznemu zniszczeniu.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1733 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 89.
Dosłowny zapis źródła:
Do walk w okolicach miasta doszło również po śmierci Augusta II między zwolennikami Jego syna, Augusta III i Stanisława Leszczyńskiego.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1769 |
1769 |
1770 |
grudzień |
|
|
15 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 89-90.
Dosłowny zapis źródła:
Następne działania wojenne w pobliżu miasta toczyły się w czasie konfederacji barskiej. Rosyjska armia okupacyjna zajmująca ziemie polskie liczyła w latach 1769-1770 ok.10-12 tyś. żołnierzy i była rozbita na kilka grup. Na zach. Mazowszu działała grupa brygadiera Golicyna stacjonująca w Łowiczu z zadaniem osłony Warszawy od strony Wielkopolski. Grupa ta wysyłała patrole w kierunku Gostynina, Rawy i Radomia, aby uprzedzić ewentualne uderzenie konfederatów. Grupa podpułkownika von Drewitza działała w woj. sieradzkim, krakowskim i sandomierskim, jednak często przekraczała Pilicę również do Skierniewic. 15 XII 1769 r. Skierniewice zostały zajęte przez połączone grupy wojsk ppłk. Drewitza i płk. Rönne, przybyłe w nocy od strony Głuchowa i Jeżowa. Posunięcie to wynikało z błędnej informacji uzyskanej przez płk. Rönnego, jakoby w Skierniewicach stacjonował Szaniawski z głównymi siłami konfederatów z Wielkopolski. W następnym dniu ppłk Drewitz wycofał się ze swoim oddziałem przez Rawę na południe, odsyłając do Warszawy jeńców i szpital polowy. Natomiast pik Rönne pozostał w mieście przez dłuższy czas z zadaniem osłaniania od zachodu Warszawy. Wysyłał stąd lotne patrole w kierunku Łowicza, Strykowa i Brzezin, aby zdobyć informacje o ruchach konfederatów. Miasto było grabione przez wojska rosyjskie, na co zezwalał słynny z okrucieństwa ich dowódca, Karol Rönne. Kres działaniom wojennym na zach. Mazowszu położyło rozbicie grupy konfederatów wielkopolskich Szaniawskiego pod Dobrą oraz I rozbiór Polski. Odtąd na zachodnim Mazowszu aż do r. 1793 panował spokój.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
1794 |
1794 |
|
marzec |
październik |
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Józefecki J., Dzieje Skierniewic 1359-1975, Warszawa 1988, s. 140-141.
Dosłowny zapis źródła:
W pozostałej, nie zajętej jeszcze części ziem polskich, mimo obecności oddziałów wojsk rosyjskich, rozpoczęły się przygotowania do zbrojnego wystąpienia przeciw zaborcom. Wybuch powstania, odkładany przez Kościuszkę ze względu na słabe przygotowanie do walki, został z konieczności przyspieszony planową redukcją wojska polskiego, aresztowaniami pośród spiskowców i wystąpieniem brygadiera Antoniego Madalińskiego, który na czele liczącej około 1200 żołnierzy I Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Narodowej wyruszył 12 III 1794 r. z Ostrołęki w kierunku Krakowa. 19 III brygada Madalińskiego dotarła do Sochaczewa i tam rozdzieliła się na dwie grupy — wschodnią i zachodnią. Grupa wschodnia, po krótkim starciu z ubezpieczeniem gen. Tormasowa, zawróciła w kierunku płd.-zach. Dochodząc do Rawki w miejscowości Ruda. Najbliższe garnizony pruskie stacjonowały w tym czasie w Łowiczu (2 kompanie piechoty, 2 szwadrony huzarów), Bolimowie, Skierniewicach i Rawie. Próba przeprawy grupy przez most w Rudzie i skierowania się na Skierniewice nie powiodła się, gdyż natknięto się na posterunek pruski wystawiony przez garnizon skierniewicki. Po krótkiej wymianie ognia siły polskie ruszyły wschodnim brzegiem Rawki na południe, natomiast oddział pruski liczący ok. 140 żołnierzy piechoty i jazdy posuwał się równolegle do kolumny polskiej zachodnim brzegiem rzeki. Zachodnia kolumna brygady — omijając Skierniewice — poszła w ślad za Prusakami między Rawką i Łupią. Obydwie kolumny omijały rozproszone w terenie posterunki pruskie i spotkały się w Starej Rawie, gdzie doszło do potyczki z Prusakami. Po rozproszeniu oddziału pruskiego podążającego tutaj spod Rudy, połączone siły polskie ruszyły w kierunku na Rawę i dalej na południe. Prusacy zostali zaskoczeni kierunkiem marszu brygady Madalińskiego. W garnizonach pruskich na zach. Mazowszu powstała panika, garnizon łowicki przygotowywał się nawet do wycofania się w kierunku Poznania. Wkrótce jednak na zach. Mazowsze nadeszły nowe siły pruskie zmierzające w kierunku Warszawy. Siły te zgrupowały się w okolicach Rawy nad Bzurą. Polskie siły osłaniające od zachodu Warszawę znajdowały się w Błoniu, gdzie stacjonował oddział gen. mjr J. Sierakowskiego, oraz pod Grodziskiem, gdzie dowodził gen. S. Wojczyński. Dolnej Bzury strzegła od zachodu dywizja księcia J. Poniatowskiego. Siły główne tej dywizji stacjonowały w obozie pod Brochowem, mniejszy obóz znajdował się w Kaskach, a trzecia grupa strzegła przeprawy na Wiśle pod Śladowem. Dywizja ta stoczyła zwycięską potyczkę z siłami pruskimi i rosyjskimi w końcu czerwca 1794 r. pod wsią Jeżówka k. Szymanowa. Po walkach na przedpolach Warszawy 10 VII 1794 r. siły polskie wycofały się pod osłonę umocnień stolicy, w ślad za nimi ruszyły siły pruskie.
Odparcie ataku na Warszawę, skierowanie dywizji gen. J. H. Dąbrowskiego do Wielkopolski na tyły korpusu pruskiego i wybuch powstania w Wielkopolsce. Zmusiły króla pruskiego do wycofania się w nocy z 5 na 6 września spod Warszawy na linię rzek Bzury i Rawki. Obsadzono posterunkami lewe brzegi tych rzek, natomiast główne siły pruskie stanęły przed linią Rawki w warownym obozie w Chrzczonowicach. Mniejsze obozy pruskie znajdowały się w Bolimowie i Patokach przy ujściu Rawki do Bzury. 18 IX 1794 r. król Fryderyk Wilhelm opuścił Obóz z Chrzczonowicach, jednak wojska pozostały nadal na pozycji.
Walki w okolicach Skierniewic toczyły się w dniach 22-26 października, gdy na zach. Mazowsze od strony Bydgoszczy dotarły wycofujące się oddziały dywizji gen. J. H. Dąbrowskiego. Już 20 października hrabia Schwerin, na wieść o zbliżających się wojskach polskich, zdecydował się z częścią sił (5 batalionów piechoty, 11 szwadronów jazdy i artyleria) zbliżyć do przewidywanego terenu walk. Wieczorem 20 października dotarł w okolice Skierniewic, a następnego dnia do Łowicza.
W wyniku działań gen. B. Kołyszki i księcia J. Poniatowskiego, którzy 23 października od wschodu związali atakami garnizony pruskie w Kamienie i Sochaczewie, oddziały polskie przeprawiły się przez Bzurę pod Mistrzewicami i dotarły do sił głównych. Po nieudanej akcji przeciwko dywizji gen. J. H. Dąbrowskiego, hrabia Schwerin przybył ze swą grupą wojsk do Skierniewic celem obrony rubieży od Łowicza do Rawy. Atak sił polskich już jednak nie nastąpił i powstanie upadło.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1703 |
1702 |
1709 |
maj |
|
|
1 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kazimierski J., Kołodziejczyk R., Szczepański J., Dzieje miasta Pułtuska, Warszawa-Pułtusk 1992, s. 15, 34-35.
Dosłowny zapis źródła:
[…] po drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XII stoczyła z wojskami saskimi, którymi dowodził gen. Steinau, zwycięską bitwę pod zamkiem i na ulicach Pułtuska, ale już w październiku 1704 r. przebywał na zamku w Pułtusku król August II Sas. Zimą 1707 r. zjawiła się w Pułtusku ścigająca Szwedów armia rosyjska. Zaczęła się wojna domowa między zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego, którego popierali Szwedzi, a zwolennikami Augusta II, popieranego przez Rosjan. W Pułtusku często kwaterowały wojska rosyjskie. W 1713 r. przebywał w Pułtusku gen. Repnin, a w 1715 r. syn cara Piotra I — Aleksy i feldmarszałek Szeremietiew. Miasto i zamek znów ucierpiały od najeźdźców. Dopiero po 1720 r., po zakończeniu wojny północnej, dla Pułtuska nastał czas odbudowy i próba powrotu do dawnej świetności.""""""""""""…] po drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XII stoczyła z wojskami saskimi, którymi dowodził gen. Steinau, zwycięską bitwę pod zamkiem i na ulicach Pułtuska, ale już w październiku 1704 r. przebywał na zamku w Pułtusku król August II Sas. Zimą 1707 r. zjawiła się w Pułtusku ścigająca Szwedów armia rosyjska. Zaczęła się wojna domowa między zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego, którego popierali Szwedzi, a zwolennikami Augusta II, popieranego przez Rosjan. W Pułtusku często kwaterowały wojska rosyjskie. W 1713 r. przebywał w Pułtusku gen. Repnin, a w 1715 r. syn cara Piotra I — Aleksy i feldmarszałek Szeremietiew. Miasto i zamek znów ucierpiały od najeźdźcó""""""""] po drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XII stoczyła z wojskami saskimi, którymi dowodził gen. Steinau, zwycięską bitwę pod zamkiem i na ulicach Pułtuska, ale już w październiku 1704 r. przebywał na zamku w Pułtusku król August II Sas. Zimą 1707 r. zjawiła się w Pułtusku ścigająca Szwedów armia rosyjska. Zaczęła się wojna domowa między zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego, którego popierali Szwedzi, a zwolennikami Augusta II, popieranego przez Rosjan. W Pułtusku często kwaterowały wojska rosyjskie. W 1713 r. przebywał w Pułtusku"""""""" po drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XII stoczyła z wojskami saskimi, którymi dowodził gen. Steinau, zwycięską bitwę pod zamkiem i na ulicach Pułtuska, ale już w październiku 1704 r. przebywał na zamku w Pułtusku król August II Sas. Zimą 1707 r. zjawiła się w Pułtusku ścigająca Szwedów armia rosyjska. Zaczęła się wojna domowa między zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego, którego popierali Szwedzi, a zwol""""""""po drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XII stoczyła z wojskami saskimi, którymi dowodził gen. Steinau, zwycięską bitwę pod zamkiem i na ulicach Pułtuska, ale już w październiku 1704 r. przebywał na zamku w Pułtusku król August II Sas. Zimą 1707 r. zjawiła się w Pułtusku ścigająca Szwed""""""""o drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XII stoczyła z wojskami saskimi, którymi dowodził gen. Steinau, zwycięską bitwę pod zamkiem i na ulicach Pułtuska, ale już w"""""""" drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów pojawili się w Pułtusku. Zamek i miasto ponownie przechodziły z rąk do rąk. W dniu 1 maja 1703 r. armia szwedzka Karola XI""""""""drugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułtusku] zaledwie 1944 mieszkańców.""""
""""W pół wieku później wybuchła bowiem II wojna północna (1701-1720) i Szwedzi znów p""""""""rugim najeździe szwedzkim z początków XVIII w. i dalszych zniszczeniach było tu [w Pułt
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Wsi |
|
|
1794 |
1794 |
1794 |
lipiec |
lipiec |
wrzesień |
31 |
13 |
6 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Wola w okresie 1746-1830, [w:] Dzieje Woli, pod red. J. Kazimierskiego, R. Kołodziejczyka, Ż. Kormanowej, H. Rostkowskiej, Warszawa 1974, s. 73-78.
Dosłowny zapis źródła:
Na zakończenie wypadnie przedstawić dzieje militarne Woli w interesującym nas okresie. Chrzest bojowy przeszła Wola pod koniec XVIII w. w powstaniu kościuszkowskim. Po zwycięskiej insurekcji 17 i 18 IV 1794 r. władze powstańcze ośrodka warszawskiego przystąpiły do rozbudowy umocnień stolicy, obsadzając je artylerią. Jedną z kompanii artylerii przeznaczono na obsadzenie wysuniętego szańca wolskiego. W całości tych zarządzeń militarnych uderza, że główne siły zostały skupione na obronę zachodniej części miasta. Faktyczne zagrożenie miasta nastąpiło jednak dopiero w lipcu, kiedy wygasła bitwa, stoczona na przedpolu Warszawy przez armie powstańcze, dowodzone przez samego Kościuszkę, z nacierającymi armiami: pruską i rosyjską. Armia powstańcza cofnęła się w pobliże wałów warszawskich. Armia pruska, dowodzona przez króla Fryderyka Wilhelma II, już 13 VII przesunęła się na Opalin. Król pruski z terenu cmentarza wolskiego rozpoznał pozycje polskie przygotowujące się do ataku. Obrona polska na zachodnim odcinku miasta obejmowała przestrzeń od Rakowca, gdzie zbudowano umocnienia, w kierunku Rogatki Jerozolimskiej. Tu """"załamywały się one [umocnienia — A.Z.] pod kątem prostym flankując osłonięte zapadliskiem Czystego stanowiska Zajączka wzdłuż Karolkowej i Przyokopowej [Szczęśliwickiej]. Następny element flankujący stanowiły umocnienia przedmieścia przed rogatką wolską, wysunięte na lewy brzeg doliny Drny. Dalej szańce biegły ulicą Karolkową, obejmując liczne młyny z Jednym działem wysuniętym przy cmentarzu ewangelickim aż za Młynarską"""". Odcinek zachodni obrony Warszawy, gdzie dowodził gen. Zajączek, rozciągał się od rogatek jerozolimskich do powązkowskich. Od strony Woli obrona była płytsza niż na innych odcinkach, ale i tu obejmowała wilcze doły, dwie linie szańców, a także okop z wodną przeszkodą rzeczki Drny. Stanisław Herbst podaje, że głębokość łączna obrony wynosiła tu 300 — 400 m, podczas gdy na Mokotowie czy Żoliborzu wynosiła ponad 1500 m. Pierwszą poważniejszą próbę zdobycia Warszawy podjęli Prusacy od strony Woli. 26 VII armia pruska ruszyła spod Opalina, jej straż boczna miała za zadanie opanować Wolę. Kościuszko nie zamierzał bronić Woli. Liczył się z tym, że wieś wysunięta na ok. 2 km przed umocnienia przedmieścia wolskiego (na 900 m od dzisiejszej ulicy Elekcyjnej), jest trudna do obrony. Na własną rękę postanowił jednak bronić Woli gen. Józef Zajączek i obsadził wieś oddziałem 250 piechoty i 50 jazdy pod wodzą mjr. Lipnickiego. Nie była to jednak siła wystarczająca, a Kościuszko trafnie przewidywał, że Woli obronić się nie da. 27 VII atak pruski złamał oddział Lipnickiego, główne walki toczyły się na cmentarzu i w ogrodzie pałacowym. Polacy zostali wyparci ze wsi. Jednakże Zajączek raz jeszcze próbował szczęścia i tegoż dnia około południa kazał Lipnickiemu kontratakować wspierając go I brygadą ukraińską i brygadą pińską. Polacy odzyskali wprawdzie część wsi, wypierając Prusaków aż do kościoła wolskiego, jednakże król pruski rzucił nowe bataliony do akcji. W zaciętych walkach Polacy zostali wyparci ze wsi, a mjr Lipnicki otoczony na cmentarzu z 60 żołnierzami musiał złożyć broń. Można oczywiście mieć wątpliwości czy realizowana z uporem decyzja Zajączka odzyskania Woli z punktu widzenia całości obrony Warszawy była dostatecznie uzasadniona. Przekonywająca wydaje się opinia, że generał popełnił błąd i zapłacił zbyt wysoką cenę za obronę pozycji nie do obronienia. Po opanowaniu Woli Prusacy zaczęli na zachód od niej budowę pierwszej paraleli, aby ustawić działa. W końcowym okresie tych robót strzelcy pruscy omyłkowo dali ogień do robotników, co wywołało panikę i straszliwe zamieszanie. Roboty wznowiono w nocy 29/30 VII. Równocześnie Polacy wzmacniali fortyfikacje i wieczorem 30 VII zaczęli intensywnie ostrzeliwać pozycje pruskie. W nocy z 30 na 31 VII zapalono stodołę na Woli, spaliła się wówczas polowa wsi. Kanonada pruska, ostrzeliwująca pozycje polskie 31 VII, 1 i 2 VIII nie wyrządziła większych szkód. Najwięcej pocisków spadło między prochownią a Rogatkami Wolskimi, jednakże przeważnie rozrywały się w polu. Baterie Zajączka żywo odpowiadały Prusakom. Umocnienia polskie, na północnym odcinku obrony wysunięte o 3 km przed Powązki, groziły oskrzydleniem pruskim pracom oblężniczym na Woli, zmuszając ich do dalszej rozbudowy wolskiej paraleli. Równocześnie zaś znaczne nasilenie ognia artyleryjskiego udowodniło, że pruska artyleria oblężnicza jest niewystarczająca. Tymczasem obrona polska była bardzo aktywna. Stałe wypady nękały oblegające wojska pruskie. Wypad na pozycje pruskie na Woli poprowadził raz słynny szewc płk Jan Kiliński i tak o tym pisze w swoim pamiętniku, koloryzując nieco liczbę pokonanych Prusaków: W ciemną noc """"idąc do Woli, pozbieraliśmy pikiety, czyli forpoczty, i szczęśliwie doszliśmy do karczmy będącej we Woli, a tam zastaliśmy i w karczmie, i przed karczmą leżących Prusaków, których, nie wyszło pół godziny, bagnetami wykłuliśmy przeszło trzy tysiące kilkaset i pobraliśmy z nich to, co nam było bardzo potrzeba, to jest karabiny, pałasze, pendenty i patrontasze"""". Kiliński zaznacza, że szczęśliwie wrócili do swoich, tracąc w tej trudnej akcji tylko jednego człowieka. Wśród wojsk pruskich zapanowało zmęczenie, rodził się podziw dla Polaków, ich dzielnej obrony i uznanie dla ich wodza. Oto por. Wilhelm von Pannwitz donosi z obozu pod Warszawą swemu bratu, że Polacy z Bemowa ostrzeliwali paralelę pod Wolą. Wprawdzie zdołali Prusacy odzyskać Bemowo 26 VIII, ale ich próba wtargnięcia do Warszawy od strony północnej nie powiodła się, a kanonady artyleryjskie również nie przyniosły rezultatów. """"Tegoż ranka [27 VIII] — pisze Pannwitz — z baterii ustawionych koło Woli ostrzelaliśmy też ognistymi kulami przedmieście Warszawy, lecz bez rezultatu"""" i w jednym z następnych listów dorzuca: """"Widzieliśmy jednak także, że Kościuszko zrobił z Polaka zupełnie innego żołnierza; dotychczas powszechnie przyjęty sąd o żołnierzach polskich musi ulec zmianie"""" i dalej: Kościuszko """"umie w zadziwiający sposób wykorzystać teren i nie ma ani jednego umocnienia, które by nie było wyraźnie osłaniane przez inne. Uważa się go z dużą słusznością za Jednego z największych ludzi naszych czasów"""". Przełomowe znaczenie dla dalszych walk miał wybuch powstania w Wielkopolsce. W nocy z 5 na 6 IX wojska prusko-rosyjskie odstąpiły od Warszawy za Bzurę i Pilicę. Na gruzy zniszczonej Woli wrócili Polacy. W dalszych dziejach powstania kościuszkowskiego już nie Wola, ale Praga stała się terenem najzaciętszych walk.""""""""""""a zakończenie wypadnie przedstawić dzieje militarne Woli w interesującym nas okresie. Chrzest bojowy przeszła Wola pod koniec XVIII w. w powstaniu kościuszkowskim. Po zwycięskiej insurekcji 17 i 18 IV 1794 r. władze powstańcze ośrodka warszawskiego przystąpiły do rozbudowy umocnień stolicy, obsadzając je artylerią. Jedną z kompanii artylerii przeznaczono na obsadzenie wysuniętego szańca wolskiego. W całości tych zarządzeń militarnych uderza, że główne siły zostały skupione na obronę zachodniej części miasta. Faktyczne zagrożenie miasta nastąpiło jednak dopiero w lipcu, kiedy wygasła bitwa, stoczona na przedpolu Warszawy przez armie powstańcze, dowodzone przez samego Kościuszkę, z nacierającymi armiami: pruską i rosyjską. Armia powstańcza cofnęła się w pobliże wałów warszawskich. Armia pruska, dowodzona przez króla Fryderyka Wilhelma II, już 13 VII przesunęła się na Opalin. Król pruski z terenu cmentarza wolskiego rozpoznał pozycje polskie przygotowujące się do ataku. Obrona polska na zachodnim odcinku miasta obejmowała przestrzeń od Rakowca, gdzie zbudowano umocnienia, w kierunku Rogatki Jerozolimskiej. Tu """"załamywały się one [umocnienia — A.Z.] pod kątem prostym flankując osłonięte zapadliskiem Czystego stanowiska Zajączka wzdłuż Karolkowej i Przyokopowej [Szczęśliwickiej]. Następny element flankujący stanowiły umocnienia przedmieścia przed rogatką wolską, wysunięte na lewy brzeg doliny Drny. Dalej szańce biegły ulicą Karolkową, obejmując liczne młyny z Jednym działem wysuniętym przy cmentarzu ewangelickim aż za Młynarską"""". Odcinek zachodni obrony Warszawy, gdzie dowodził gen. Zajączek, rozciągał się od rogatek jerozolimskich do powązkowskich. Od strony Woli obrona była płytsza niż na innych odcinkach, ale i tu obejmowała wilcze doły, dwie linie szańców, a także okop z wodną przeszkodą rzeczki Drny. Stanisław Herbst podaje, że głębokość łączna obrony wynosiła tu 300 — 400 m, podczas gdy na Mokotowie czy Żoliborzu wynosiła ponad 1500 m. Pierwszą poważniejszą próbę zdobycia Warszawy podjęli Prusacy od strony Woli. 26 VII armia pruska ruszyła spod Opalina, jej straż boczna miała za zadanie opanować Wolę. Kościuszko nie zamierzał bronić Woli. Liczył się z tym, że wieś wysunięta na ok. 2 km przed umocnienia przedmieścia wolskiego (na 900 m od dzisiejszej ulicy Elekcyjnej), jest trudna do obrony. Na własną rękę postanowił jednak bronić Woli gen. Józef Zajączek i obsadził wieś oddziałem 250 piechoty i 50 jazdy pod wodzą mjr. Lipnickiego. Nie była to jednak siła wystarczająca, a Kościuszko trafnie przewidywał, że Woli obronić się nie da. 27 VII atak pruski złamał oddział Lipnickiego, główne walki toczyły się na cmentarzu i w ogrodzie pałacowym. Polacy zostali wyparci ze wsi. Jednakże Zajączek raz jeszcze próbował szczęścia i tegoż dnia około południa kazał Lipnickiemu kontratakować wspierając go I brygadą ukraińską i brygadą pińską. Polacy odzyskali wprawdzie część wsi, wypierając Prusaków aż do kościoła wolskiego, jednakże król pruski rzucił nowe bataliony do akcji. W zaciętych walkach Polacy zostali wyparci ze wsi, a mjr Lipnicki otoczony na cmentarzu z 60 żołnierzami musiał złożyć broń. Można oczywiście mieć wątpliwości czy realizowana z uporem decyzja Zajączka odzyskania Woli z punktu widzenia całości obrony Warszawy była dostatecznie uzasadniona. Przekonywająca wydaje się opinia, że generał popełnił błąd i zapłacił zbyt wysoką cenę za obronę pozycji nie do obronienia. Po opanowaniu Woli Prusacy zaczęli na zachód od niej budowę pierwszej paraleli, aby ustawić działa. W końcowym okresie tych robót strzelcy pruscy omyłkowo dali ogień do robotników, co wywołało panikę i straszliwe zamieszanie. Roboty wznowiono w nocy 29/30 VII. Równocześnie Polacy wzmacniali fortyfikacje i wieczorem 30 VII zaczęli intensywnie ostrzeliwać pozycje pruskie. W nocy z 30 na 31 VII zapalono stodołę na Woli, spaliła się wówczas polowa wsi. Kanonada pruska, ostrzeliwująca pozycje polskie 31 VII, 1 i 2 VIII nie wyrządziła większych szkód. Najwięcej pocisków spadło między prochownią a Rogatkami Wolskimi, jednakże przeważnie rozrywały się w polu. Baterie Zajączka żywo odpowiadały Prusakom. Umocnienia polskie, na północnym odcinku obrony wysunięte o 3 km przed Powązki, groziły oskrzydleniem pruskim pracom oblężniczym na Woli, zmuszając ich do dalszej rozbudowy wolskiej paraleli. Równocześnie zaś znaczne nasilenie ognia artyleryjskiego udowodniło, że pruska artyleria oblężnicza jest niewystarczająca. Tymczasem obrona polska była bardzo aktywna. Stałe wypady nękały oblegające wojska pruskie. Wypad na pozycje pruskie na Woli poprowadził raz słynny szewc płk Jan Kiliński i tak o tym pisze w swoim pamiętniku, koloryzując nieco liczbę pokonanych Prusaków: W ciemną noc """"idąc do Woli, pozbieraliśmy pikiety, czyli forpoczty, i szczęśliwie doszliśmy do karczmy będącej we Woli, a tam zastaliśmy i w karczmie, i przed karczmą leżących Prusaków, których, nie wyszło pół godziny, bagnetami wykłuliśmy przeszło trzy tysiące kilkaset i pobraliśmy z nich to, co nam było bardzo potrzeba, to jest karabiny, pałasze, pendenty i patrontasze"""". Kiliński zaznacza, że szczęśliwie wrócili do swoich, tracąc w tej trudnej akcji tylko jednego człowieka. Wśród wojsk pruskich zapanowało zmęczenie, rodził się podziw dla Polaków, ich dzielnej obrony i uznanie dla ich wodza. Oto por. Wilhelm von Pannwitz donosi z obozu pod Warszawą swemu bratu, że Polacy """""""" zakończenie wypadnie przedstawić dzieje militarne Woli w interesującym nas okresie. Chrzest bojowy przeszła Wola pod koniec XVIII w. w powstaniu kościuszkowskim. Po zwycięskiej insurekcji 17 i 18 IV 1794 r. władze powstańcze ośrodka warszawskiego przystąpiły do rozbudowy umocnień stolicy, obsadzając je artylerią. Jedną z kompanii artylerii przeznaczono na obsadzenie wysuniętego szańca wolskiego. W całości tych zarządzeń militarnych uderza, że główne siły zostały skupione na obronę zachodniej części miasta. Faktyczne zagrożenie miasta nastąpiło jednak dopiero w lipcu, kiedy wygasła bitwa, stoczona na przedpolu Warszawy przez armie powstańcze, dowodzone przez samego Kościuszkę, z nacierającymi armiami: pruską i rosyjską. Armia powstańcza cofnęła się w pobliże wałów warszawskich. Armia pruska, dowodzona przez króla Fryderyka Wilhelma II, już 13 VII przesunęła się na Opalin. Król pruski z terenu cmentarza wolskiego rozpoznał pozycje polskie przygotowujące się do ataku. Obrona polska na zachodnim odcinku miasta obejmowała przestrzeń od Rakowca, gdzie zbudowano umocnienia, w kierunku Rogatki Jerozolimskiej. Tu """"załamywały się one [umocnienia — A.Z.] pod kątem prostym flankując osłonięte zapadliskiem Czystego stanowiska Zajączka wzdłuż Karolkowej i Przyokopowej [Szczęśliwickiej]. Następny element flankujący stanowiły umocnienia przedmieścia przed rogatką wolską, wysunięte na lewy brzeg doliny Drny. Dalej szańce biegły ulicą Karolkową, obejmując liczne młyny z Jednym działem wysuniętym przy cmentarzu ewangelickim aż za Młynarską"""". Odcinek zachodni obrony Warszawy, gdzie dowodził gen. Zajączek, rozciągał się od rogatek jerozolimskich do powązkowskich. Od strony Woli obrona była płytsza niż na innych odcinkach, ale i tu obejmowała wilcze doły, dwie linie szańców, a także okop z wodną przeszkodą rzeczki Drny. Stanisław Herbst podaje, że głębokość łączna obrony wynosiła tu 300 — 400 m, podczas gdy na Mokotowie czy Żoliborzu wynosiła ponad 1500 m. Pierwszą poważniejszą próbę zdobycia Warszawy podjęli Prusacy od strony Woli. 26 VII armia pruska ruszyła spod Opalina, jej straż boczna miała za zadanie opanować Wolę. Kościuszko nie zamierzał bronić Woli. Liczył się z tym, że wieś wysunięta na ok. 2 km przed umocnienia przedmieścia wolskiego (na 900 m od dzisiejszej ulicy Elekcyjnej), jest trudna do obrony. Na własną rękę postanowił jednak bronić Woli gen. Józef Zajączek i obsadził wieś oddziałem 250 piechoty i 50 jazdy pod wodzą mjr. Lipnickiego. Nie była to jednak siła wystarczająca, a Kościuszko trafnie przewidywał, że Woli obronić się nie da. 27 VII atak pruski złamał oddział Lipnickiego, główne walki toczyły się na cmentarzu i w ogrodzie pałacowym. Polacy zostali wyparci ze wsi. Jednakże Zajączek raz jeszcze próbował szczęścia i tegoż dnia około południa kazał Lipnickiemu kontratakować wspierając go I brygadą ukraińską i brygadą pińską. Polacy odzyskali wprawdzie część wsi, wypierając Prusaków aż do kościoła wolskiego, jednakże król pruski rzucił nowe bataliony do akcji. W zaciętych walkach Polacy zostali wyparci ze wsi, a mjr Lipnicki otoczony na cmentarzu z 60 żołnierzami musiał złożyć broń. Można oczywiście mieć wątpliwości czy realizowana z uporem decyzja Zajączka odzyskania Woli z punktu widzenia całości obrony Warszawy była dostatecznie uzasadniona. Przekonywająca wydaje się opinia, że generał popełnił błąd i zapłacił zbyt wysoką cenę za obronę pozycji nie do obronienia. Po opanowaniu Woli Prusacy zaczęli na zachód od niej budowę pierwszej paraleli, aby ustawić działa. W końcowym okresie tych robót strzelcy pruscy omyłkowo dali ogień do robotników, co wywołało panikę i straszliwe zamieszanie. Roboty wznowiono w nocy 29/30 VII. Równocześnie Polacy wzmacniali fortyfikacje i wieczorem 30 VII zaczęli intensywnie ostrzeliwać pozycje pruskie. W nocy z 30 na 31 VII zapalono stodołę na Woli, spaliła się wówczas polowa wsi. Kanonada pruska, ostrzeliwująca pozycje polskie 31 VII, 1 i 2 VIII nie wyrządziła większych szkód. Najwięcej pocisków spadło między prochownią a Rogatkami Wolskimi, jednakże przeważnie rozrywały się w polu. Baterie Zajączka żywo odpowiadały Prusakom. Umocnienia polskie, na północnym odcinku obrony wysunięte o 3 km przed Powązki, groziły oskrzydleniem pruskim pracom oblężniczy""""""""zakończenie wypadnie przedstawić dzieje militarne Woli w interesującym nas okresie. Chrzest bojowy przeszła Wola pod koniec XVIII w. w powstaniu kościuszkowskim. Po zwycięskiej insurekcji 17 i 18 IV 1794 r. władze powstańcze ośrodka warszawskiego przystąpiły do rozbudowy umocnień stolicy, obsadzając je artylerią. Jedną z kompanii artylerii przeznaczono na obsadzenie wysuniętego szańca wolskiego. W całości tych zarządzeń militarnych uderza, że główne siły zostały skupione na obronę zachodniej części miasta. Faktyczne zagrożenie miasta nastąpiło jednak dopiero w lipcu, kiedy wygasła bitwa, stoczona na przedpolu Warszawy przez armie powstańcze, dowodzone przez samego Kościuszkę, z nacierającymi armiami: pruską i rosyjską. Armia powstańcza cofnęła się w pobliże wałów warszawskich. Armia pruska, dowodzona przez króla Fryderyka Wilhelma II, już 13 VII przesunęła się na Opalin. Król pruski z terenu cmentarza wolskiego rozpoznał pozycje polskie przygotowujące się do ataku. Obrona polska na zachodnim odcinku miasta obejmowała przestrzeń od Rakowca, gdzie zbudowano umocnienia, w kierunku Rogatki Jerozolimskiej. Tu """"załamywały się one [umocnienia — A.Z.] pod kątem prostym flankując osłonięte zapadliskiem Czystego stanowiska Zajączka wzdłuż Karolkowej i Przyokopowej [Szczęśliwickiej]. Następny element flankujący stanowiły umocnienia przedmieścia przed rogatką wolską, wysunięte na lewy brzeg doliny Drny. Dalej szańce biegły ulicą Karolkową, obejmując liczne młyny z Jednym działem wysuniętym przy cmentarzu ewangelickim aż za Młynarską"""". Odcinek zachodni obrony Warszawy, gdzie dowodził gen. Zajączek, rozciągał się od rogatek jerozolimskich do powązkowskich. Od strony Woli obrona była płytsza niż na innych odcinkach, ale i tu obejmowała wilcze doły, dwie linie szańców, a także okop z wodną przeszkodą rzeczki Drny. Stanisław Herbst podaje, że głębokość łączna obrony wynosiła tu 300 — 400 m, podczas gdy na Mokotowie czy Żoliborzu wynosiła ponad 1500 m. Pierwszą poważniejszą próbę zdobycia Warszawy podjęli Prusacy od strony Woli. 26 VII armia pruska ruszyła spod Opalina, jej straż boczna miała za zadanie opanować Wolę. Kościuszko nie zamierzał bronić Woli. Liczył się z tym, że wieś wysunięta na ok. 2 km przed umocnienia przedmieścia wolskiego (na 900 m od dzisiejszej ulicy Elekcyjnej), jest trudna do obrony. Na własną rękę postanowił jednak bronić Woli gen. Józef Zajączek i obsadził wieś oddziałem 250 piechoty i 50 jazdy pod wodzą mjr. Lipnickiego. Nie była to jednak siła wystarczająca, a Kościuszko trafnie przewidywał, że Woli obronić się nie da. 27 VII atak pruski złamał oddział Lipnickiego, główne walki toczyły się na cmentarzu i w ogrodzie pałacowym. Polacy zostali wyparci ze wsi. Jednakże Zajączek raz jeszcze próbował szczęścia i tegoż dnia około południa kazał Lipnickiemu kontratakować wspierając go I brygadą ukraińską i brygadą pińską. Polacy odzyskali wprawdzie część wsi, wypierając Prusaków aż do kościoła wolskiego, jednakże król pruski rzucił nowe bataliony do akcji. W zaciętych walkach Polacy zostali wyparci ze wsi, a mjr Lipnicki otoczony na cmentarzu z 60 żołnierzami musiał złożyć bro""""""""akończenie wypadnie przedstawić dzieje militarne Woli w interesującym nas okresie. Chrzest bojowy przeszła Wola pod koniec XVIII w. w powstaniu kościuszkowskim. Po zwycięskiej insurekcji 17 i 18 IV 1794 r. władze powstańcze ośrodka warszawskiego przystąpiły do rozbudowy umocnień stolicy, obsadzając je artylerią. Jedną z kompanii artylerii przeznaczono na obsadzenie wysuniętego szańca wolskiego. W całości tych zarządzeń militarnych uderza, że główne siły zostały skupione na obronę zachodniej części miasta. Faktyczne zagrożenie miasta nastąpiło jednak dopiero w lipcu, kiedy wygasła bitwa, stoczona na przedpolu Warszawy przez armie powstańcze, dowodzone przez samego Kościuszkę, z nacierającymi armiami: pruską i rosyjską. Armia powstańcza cofnęła się w pobliże wałów warszawskich. Armia pruska, dowodzona przez króla Fryderyka Wilhelma II, już 13 VII przesunęła się na Opalin. Król pruski z terenu cmentarza wolskiego rozpoznał pozycje polskie przygotowujące się do ataku. Obrona polska na zachodnim odcinku miasta obejmowała przestrzeń od Rakowca, gdzie zbudowano umocnienia, w kierunku Rogatki Jerozolimskiej. Tu """"załamywały się one [umocnienia — A.Z.] pod kątem prostym flankując osłonięte zapadliskiem Czystego stanowiska Zajączka wzdłuż Karolkowej i Przyokopowej [Szczęśliwickiej]. Następny element flankujący stanowiły umocnienia przedmieścia przed rogatką wolską, wysunięte na lewy brzeg doliny Drny. Dalej szańce biegły ulicą Karolkową, obejmując liczne młyny z Jednym działem wysuniętym przy cmentarzu ewangelickim aż za Młynarską"""". Odcinek zachodni obrony Warszawy, gdzie dowodził gen. Zajączek, rozciągał się od rogatek jerozolimskich do powązkowskich. Od strony Woli obrona była płytsza niż na innych odcinkach, ale i tu obejmowała wilcze doły, dwie linie szańców, a także okop z wodną przeszkodą rzeczki Drny. Stanisław Herbst podaje, że głębokość łączna obrony wynosiła tu 300 — 400 m, podczas gdy na Mokotowie czy Żoliborzu wynosiła ponad 1500 m. Pierwszą poważniejszą próbę zdobycia Warszaw""""""""kończenie wypadnie przedstawić dzieje militarne Woli w interesującym nas okresie. Chrzest bojowy przeszła Wola pod koniec XVIII w. w powstaniu kościuszkowskim. Po zwycięskiej insurekcji 17 i 18 IV 1794 r. władze powstańcze ośrodka warszawskiego przystąpiły do rozbudowy umocnień stolicy, obsadzając je artylerią. Jedną z kompanii artylerii przeznaczono na obsadzenie wysuniętego szańca wolskiego. W całości tych zarządzeń militarnych uderza, że główne siły zostały skupione na obronę zachodniej części miasta. Faktyczne zagrożenie miasta nastąpiło jednak dopiero w lipcu, kiedy wygasła bitwa, stoczona na przedpolu Warszawy przez armie powstańcze, dowodzone przez samego Kościuszkę, z nacierającymi armiami: pruską i rosyjską. Armia powstańcza cofnęła się w pobliże wałów warszawskich. Armia pruska, dowodzona przez króla Fryderyka Wilhelma II, już 13 VII przesunęła się na Opalin. Król pru
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1669 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Rozwój demograficzny i terytorialno-architektoniczny, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 2: 1655-1720, Warszawa 1984, s. 186-187.
Dosłowny zapis źródła:
Niektóre z tych zjazdów miały charakter bardzo burzliwy. I tak np. w czasie elekcji Michała Wiśniowieckiego (1669) doszło do zamieszek ulicznych i rabunku domów mieszczańskich. """"Zaczęło się od zwady wśród przybyłych na elekcję Litwinów — pisze K. Konarski. — Poszły w ruch szable, potem rusznice. Zrobił się tumult, zbiegowisko, tłok nie do opisania r. […]. Jakaś zbrodnicza ręka podpaliła miasto i pchnęła tłum do rabunku. Całą noc trwały w mieście bójki, mordy, grabieże. Pożar zniszczył zupełnie ulice Piwną, Piekarską, Krzywe Koło"""". W. Przyborowski dodaje: """"Zbrodnia ta przeszła bez kary. Stany i sądy kapturowe milczały zawzięcie. Któż by się ośmielił usta otworzyć, gdy 90 tysięcy szabel brząkało po bruku?"""".""""""""iektóre z tych zjazdów miały charakter bardzo burzliwy. I tak np. w czasie elekcji Michała Wiśniowieckiego (1669) doszło do zamieszek ulicznych i rabunku domów mieszczańskich. """"Zaczęło się od zwady wśród przybyłych na elekcję Litwinów — pisze K. Konarski. — Poszły w ruch szable, potem rusznice. Zrobił się tumult, zbiegowisko, tłok nie do opisania r. […]. Jakaś zbrodnicza ręka podpaliła miasto i pchnęła tłum do rabunku. Całą noc trwały w mieście bójki, mordy, grabieże. Pożar zniszczył zupełnie ulice Piwną, Piekarską, Krzywe Koło"""". """"""""ektóre z tych zjazdów miały charakter bardzo burzliwy. I tak np. w czasie elekcji Michała Wiśniowieckiego (1669) doszło do zamieszek ulicznych i rabunku domów mieszczańskich. """"Zaczęło się od zwady wśród przybyłych na elekcję Litwinów — pisze K. Konarski. — Poszły w ruch szable, potem rusznice. Zrobił się tumult, zbiegowisko, tłok nie do opisania r. […]. Jak""""""""które z tych zjazdów miały charakter bardzo burzliwy. I tak np. w czasie elekcji Michała Wiśniowieckiego (1669) doszło do zamieszek ulicznych i rabunku domów mieszczańskich. """"Zaczęło """"""""tóre z t
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1705 |
1702 |
1713 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Dobroński A., Brok w XVIII wieku. Próby przełamania kryzysu, [w:] Brok i Puszcza Biała. Przeszłość — środowisko geograficzne, kulturowe i przyrodnicze, pod red. J. Kazimierskiego, Ciechanów 1989, s. 42.
Dosłowny zapis źródła:
Początek XVIII wieku przyniósł całej Rzeczypospolitej, w tym także obszarom biskupiej Puszczy Białej, nowe zniszczenia. Ich sprawcami były w pierwszej kolejności obce wojska uczestniczące w poszczególnych etapach tzw. Wojny północnej (1700-1721). Przykładowo tylko można wskazać na przemarsze: Szwedów w 1702 roku (16 maja zajęli Ostrów Mazowiecką, 19 maja doszli do Wyszkowa, gdzie przez trzy dni budowali most przez Bug), w 1703 roku (w maju zamierzali wysunąć forpoczty w widły Bugu i Narwi; bitwa pod Pułtuskiem), w 1704 roku (Karol XII dotarł od Węgrowa do Kamieńczyka, ale stad skierował armie na Warszawę) i w 1706 roku (Węgrów-Brańsk, na wschód od Puszczy); Rosjan w 1707 roku (w grudniu wojska te zajęły teren na zimowe leżę od Pułtuska po Brześć) oraz Sasów w 1713 roku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1702 |
1750 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Dobroński A., Brok w XVIII wieku. Próby przełamania kryzysu, [w:] Brok i Puszcza Biała. Przeszłość — środowisko geograficzne, kulturowe i przyrodnicze, pod red. J. Kazimierskiego, Ciechanów 1989, s. 56.
Dosłowny zapis źródła:
Przeciwnie rzecz ma się z Wyszkowem, miastem """"bliźniaczym"""" wobec Broku, jeszcze bardziej wówczas [przed 1750 r.] podupadłym, częściej niszczonym przez wojska.""""""""""""rzeciwnie rzecz ma się z Wyszkowem, miastem """"bliźniaczym"""" wobec Broku, jeszcze bardziej wówczas [przed 1750 r.] p""""""""zeciwnie rzecz ma się z Wyszkowem, miastem """"bliźniaczym"""" wobec Broku""""""""eciwnie rzecz ma się z W
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
0 |
0 |
czerwiec |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Dobroński A., Brok w XVIII wieku. Próby przełamania kryzysu, [w:] Brok i Puszcza Biała. Przeszłość — środowisko geograficzne, kulturowe i przyrodnicze, pod red. J. Kazimierskiego, Ciechanów 1989, s. 56.
Dosłowny zapis źródła:
W czerwcu 1794 roku dotarł do Broku komisarz żywnościowy Rady Najwyższej Antoni Olszewski. Zastał tu przygotowania do obrony """"bardzo małe"""", a """"do pospolitego ruszenia żadnego"""". Po jego agitacji, popartej również przez ekonoma Antoniego Manowskiego i burmistrza Jana Jachnę, do 21 czerwca ludność uzbroiła się w piki, kosy osadzone na drzewcach. Z kolei przykład pobliskiej Poręby świadczy o znacznych zniszczeniach w wyniku """"zaszłej Rewolucji i nastąpionej inkursji kozaków."""""""""""" czerwcu 1794 roku dotarł do Broku komisarz żywnościowy Rady Najwyższej Antoni Olszewski. Zastał tu przygotowania do obrony """"bardzo małe"""", a """"do pospolitego ruszenia żadnego"""". Po jego agitacji, popartej również przez ekonoma Antoniego Manowskiego i burmistrza Jana Jachnę, do 21 czerwca ludność uzbroiła się w piki, kosy osadzone na drzewcach. Z kol""""""""czerwcu 1794 roku dotarł do Broku komisarz żywnościowy Rady Najwyższej Antoni Olszewski. Zastał tu przygotowania do obrony """"bardzo małe"""", a """"do pospolitego ruszenia żadnego"""". Po jego agitacji, popartej również przez ekonoma """"""""zerwcu 1794 roku dotarł do Broku komisarz żywnościowy Rady Najwyższej Antoni Olszewski. Zastał tu pr
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1519 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Kolno na Mazowszu, Warszawa 1982, s. 53.
Dosłowny zapis źródła:
W 1519 r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowieckie pod wodzą Dietricha von Schliebena i Maurycego Knebla. Wówczas został spalony dwór książęcy w Kolnie (nigdy już nie odbudowany)""""."""""""" 1519 r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowieckie pod wodzą Dietricha von Schliebena i Maurycego Knebla. Wówczas został spalony dwór książęcy w Kolnie (ni""""""""1519 r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowieckie pod wodzą Dietricha von Schliebena i Maurycego Knebla. Wówczas został spalony dw""""""""519 r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowieckie pod wodzą Dietricha von Schliebena i Maurycego Knebla. Wó""""""""19 r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowieckie pod wodzą Dietricha von Schliebena """"""""9 r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowieckie pod wodzą Diet"""""""" r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pustoszyli ziemie mazowi""""""""r. rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżacy dwukrotnie pusto"""""""". rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krzyżackiej. Krzyżac"""""""" rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamków po stronie krz""""""""rozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywając wiele zamkó""""""""ozpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad Pisą i zdobywa""""""""zpoczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotnie, m.in. nad """"""""poczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając wielokrotni""""""""oczęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, zwyciężając""""""""częła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę Stanisław, """"""""zęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział książę S""""""""ęła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w niej udział""""""""ła się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Brał w nie""""""""a się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollernem. Bra"""""""" się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzollerne""""""""się """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohenzol""""""""ię """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem Hohe""""""""ę """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem H"""""""" """"wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechtem""""""""""""wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechte""""""""wojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżackim Albrechte""""""""ojna pruska"""" Polski z wielkim mistrzem krzyżack""""""""jna pruska"""" Polski z wielkim mistrz""""""""na pruska"""" Polski z wiel""""""""a pruska"""" Pols"""""""" prus
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
0 |
1656 |
1657 |
|
wrzesień |
luty |
0 |
28 |
7 |
Podlaskie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Kolno na Mazowszu, Warszawa 1982, s. 110.
Dosłowny zapis źródła:
W czasie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W niedługim czasie kościół odbudowano […]"""""""""""" czasie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W niedługim czasie kościół odbudo""""""""czasie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W niedługim czasie kośció""""""""zasie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W niedługim czasie""""""""asie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W niedługim """"""""sie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W niedł""""""""ie """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. W n""""""""e """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem. """""""" """"potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołem""""""""""""potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołe""""""""potopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z kościołe""""""""otopu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz z ko""""""""topu"""" miasto Kolno zostało spalone wraz""""""""opu"""" miasto Kolno zostało spalone """"""""pu"""" miasto Kolno zostało spalo""""""""u"""" miasto Kolno zostało spa"""""""""""" miasto Kolno zostało sp"""""""" miasto Kolno zostało sp
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1656 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Kolno na Mazowszu, Warszawa 1982, s. 104.
Dosłowny zapis źródła:
Po całym Ponarwiu grasowały oddziały skandynawskich najeźdźców, tędy prowadził ważny szlak łączący armie szwedzkie działające na Mazowszu i na Litwie. We wszystkich większych miastach nadnarwiańskich znajdowały się załogi Karola Gustawa. Przeciwko nim działała partyzantka składająca się z oddziałów regularnych wojsk koronnych i litewskich oraz grup złożonych z ludności tej części Mazowsza. Pólnocne, lesiste Mazowsze było dogodnym terenem dla walk partyzanckich. Ruch ten wzmagał się jeszcze w związku ze zbliżaniem się wojsk Stefana Czarnieckiego i Jerzego Lubomirskiego. Rozpoczęły się represje ze strony Szwedów. Zniszczyli wiele miast mazowieckich, między innymi i Łomżę (obsadzona była załogą szwedzką aż do marca 1656 r.).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Wsi |
|
|
1708 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Paprocka W., Myszyniec. Studium z dziejów miasta, Warszawa 1993, s. 16, 23-24.
Dosłowny zapis źródła:
Bazylika ta [kościół misyjny jezuitów w Myszyńcu] została zniszczona podczas wojen szwedzkich. Najtragiczniejszy był rok 1708. Wojska Karola XII zmierzając na Litwę przeciągały przez Puszczę. W obronie swych siedzib Kurpie chwycili za broń. Doszło do słynnej bitwy koło tzw. Kopańskiego Mostu tuż pod Myszyńcem. Zwycięstwo Szwedów miało tragiczne konsekwencje. Wojska szwedzkie zniszczyły Myszyniec i spaliły kościół.""""
""""Bazylika ta została zniszczona jak już wspomniano podczas wojen szwedzkich. W Archiwum Rzymskim Towarzystwa Jezusowego w Krakowie zachował się opis niszczenia i grabienia kościoła oraz uprowadzenia znajdujących się w nim ojców.""""""""""""azylika ta [kościół misyjny jezuitów w Myszyńcu] została zniszczona podczas wojen szwedzkich. Najtragiczniejszy był rok 1708. Wojska Karola XII zmierzając na Litwę przeciągały przez Puszczę. W obronie swych siedzib Kurpie chwycili za
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1516 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 19-20.
Dosłowny zapis źródła:
Zbuntowana szlachta napadła w 1516 r. na dwór książęcy w Makowie, aby odbić synów Konrada III i starszego z nich osadzić na stolcu książęcym.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1656 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kajzer L., Dwory obronne Wieluńskiego w XIII-XVII wieku, Łódź 1984, s. 60.
Dosłowny zapis źródła:
Spore zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ciągu XVI-XVII wieku swe pierwotne funkcje obronne, stając się przede wszystkim starościńskimi rezydencjami, a ostatni epizod militarny ich historii to zapewne oblężenie Bolesławca w 1656 r.""""""""""""pore zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ciągu XVI-XVII wieku swe pierwotne funkcje obronne, stając się przede wszystkim starościńskimi rezydencjami, a ostatni epizod militarny ich historii to zapew""""""""ore zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ciągu XVI-XVII wieku swe pierwotne funkcje obronne, stając się przede wszystkim starościńskimi rezydencjami, a ostatni epizo""""""""re zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ciągu XVI-XVII wieku swe pierwotne funkcje obronne, stając się przede wszystkim starościński""""""""e zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ciągu XVI-XVII wieku swe pierwotne funkcje obronne, stając si"""""""" zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ciągu XVI-XVII wieku swe pierwo""""""""zniszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zatraciły, jak się wydaje, w ci""""""""niszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w Wieluniu i Bolesławcu] zat""""""""iszczenia przyniosły lata """"potopu"""" […]. Oba zamki [w""""""""szczenia przyniosły lata
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1704 |
1702 |
1709 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kajzer L., Dwory obronne Wieluńskiego w XIII-XVII wieku, Łódź 1984, s. 60.
Dosłowny zapis źródła:
Spore zniszczenia przyniosły […] szczególnie najazd szwedzki i wojna domowa w początku XVIII w., kiedy to sporo budowli (w roku 1704 zamek w Bolesławcu) wieluńskiego uległo zniszczeniu.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kajzer L., Studia nad świeckim budownictwem obronnym województwa łęczyckiego w XIII-XVII wieku, Łódź 1980, s. 221.
Dosłowny zapis źródła:
Zamek w Inowłodzu […] Zniszczony przez Szwedów w czasie """"potopu"""" zostaje opuszczony i już w II połowie XVIII w. przedstawia się jako daleko zaawansowana ruina.""""""""""""amek w Inowłodzu […] Zniszczony przez Szwedów w czasie """"potopu"""" zostaje opuszczony i już w II połowie X""""""""mek w Inowłodzu […] Zniszczony przez Szwedów w
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Wsi |
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kajzer L., Studia nad świeckim budownictwem obronnym województwa łęczyckiego w XIII-XVII wieku, Łódź 1980, s. 292.
Dosłowny zapis źródła:
Inwentarze z 1664 r. notują opis zabudowań [dworskich] spalonych, może w czasie """"potopu"""".""""""""nwentarz
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1703 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kosiński S., Swat T., Rozwój i upadek, [w:] Węgrów dzieje miasta i okolic w latach 1441-1944. Praca zbiorowa, pod red. A. Kołodziejczyka i T. Swata, Węgrów 1991, s. 58.
Dosłowny zapis źródła:
Zapieczętowany zbór ewangelicki otwarty został ponownie dopiero w początkach XVIII w. w czasie zamieszania, jakie zapanowało podczas wojny ze Szwedami. Najeźdźcy splądrowali Węgrów, spalili obydwa kościoły katolickie, podjudzani — jak przypuszczano- przez tamtejszych ewangelików.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
1794 |
1794 |
październik |
lipiec |
październik |
10 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kosiński S., Swat T., Rozwój i upadek, [w:] Węgrów dzieje miasta i okolic w latach 1441-1944. Praca zbiorowa, pod red. A. Kołodziejczyka i T. Swata, Węgrów 1991, s. 70.
Dosłowny zapis źródła:
Jednostki terytorialne milicji i pospolitego ruszenia ziemi drohiczyńskiej w lipcu 1794 r. wzmocniły dywizje Sierakowskiego (konna liczyła 72 ludzi, piesza — 282). […] Do ostatnich dni powstania działała komisja porządkowa ziemi drohiczyńskiej. W Węgrowie ostatnią ze sformowanych tu partii (60 powołanych do wojska) 10 października 1794 r. rozbił oddział kozacki Suworowa.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1628 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Paprocki Ł, Łaski cudowne przy kościele sierpskim Wniebowzięcia pełnej łaski Bogarodzice Panny w Województwie Płockim, , oprac Z. Dumowski, Sierpc 2004, s. 10.
Dosłowny zapis źródła:
Dla dziejów Sierpca ważne są informacje o wejściu Szwedów do Prus w 1626 r. Po zajęciu Brodnicy w październiku 1628 r. oddziały szwedzkiej jazdy docierały dość daleko, jeden z nich liczący kilka kornetów rajtarii przebywał jakiś czas w Sierpcu i znaczne poczynił w mieście szkody.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1662 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Rozwój demograficzny i terytorialno-architektoniczny, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 2: 1655-1720, Warszawa 1984, s. 187.
Dosłowny zapis źródła:
W sumie jednak druga połowa XVII w. upłynęła dla Warszawy dość spokojnie, jeśli nie liczyć […] przelotnych niepokojów powodowanych coraz częstszymi """"wydzierstwami żołdactwa"""" (1662) i narastającym zagrożeniem z zewnątrz (1676 — """"trwoga ratione Tatarów""""), Dawały się też mieszczaństwu odczuć silne rezultaty zaburzeń monetarnych i """"spodlenia"""" pieniądza, zwłaszcza w latach sześćdziesiątych XVII w."""""""""""" sumie jednak druga połowa XVII w. upłynęła dla Warszawy dość spokojnie, jeśli nie liczyć […] przelotnych niepokojów powodowanych coraz częstszymi """"wydzierstwami żołdactwa"""" (1662) i narastającym zagrożeniem z zewnątrz (1676 — """"trwoga ratione Tatar""""""""sumie jednak druga połowa XVII w. upłynęła dla Warszawy dość spokojnie, jeśli nie liczyć […] przelo
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1705 |
1702 |
1709 |
lipiec |
|
|
31 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Rozwój demograficzny i terytorialno-architektoniczny, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 2: 1655-1720, Warszawa 1984, s. 187-188.
Dosłowny zapis źródła:
Początek XVIII w. przyniósł nową serię wielkich kataklizmów. Wojna północna i druga inwazja szwedzka dotknęły stolicę bardzo mocno. Już w maju 1702 r. Warszawa została zajęta przez Karola XII i jego wojsko. We wrześniu tegoż roku do miasta wkroczyły wojska saskie z Augustem II, a w lutym 1703 r. ponownie Szwedzi. Rozpoczęły się w ten sposób kilkuletnie zmagania o miasto między Szwedami, popierającymi od 1704 r. Stanisława Leszczyńskiego (wybranego królem 12 VII 1704) i jego stronnikami (konfederacja warszawska) a wojskami i zwolennikami Augusta II (konfederacja sandomierska), któremu z pomocą przyszły wojska rosyjskie wysłane przez cara Piotra I. Dnia 31 lipca 1705 r. stoczona została wielka bitwa pod samą Warszawą (na terenie Woli, okolice dzisiejszych ulic Okopowej i Karolkowej), w której wojska saskie poniosły klęskę. W rezultacie szwedzkiego zwycięstwa Stanisław Leszczyński powrócił do Warszawy, gdzie na życzenie Karola XII odbyła się jego uroczysta koronacja. Szwedzi jednak zostali wyparci szybko z Warszawy przez zwolenników Augusta II i wojska rosyjskie (1706-1707). Odzyskali oni stolicę tylko na krótko w 1708 r. W rezultacie stolica Polski wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk i była pustoszona, rabowana bezceremonialnie oraz okładana kontrybucjami, zmuszana do dostarczania żywności i wyposażenia dla licznych oddziałów wojskowych, które ją brały w swe posiadanie. Już w kwietniu 1703 r. generał szwedzki Stenbock """"pożyczył"""" od Warszawy 10 tys. talarów płatnych rzekomo w Sztokholmie, grożąc w razie odmowy, iż """"sam takową sumę i sześć razy więcej wybierać z miasta na to sposób znajdzie, a co poniewoli […] wybierze, już się nie wróci miastu"""". W tymże kwietniu 1703 r. nałożono na miasto kontrybucję w odwet za poturbowanie kilku żołnierzy szwedzkich, dwóch predykantów i kupca na warszawskiej ulicy. W listopadzie 1704 r. Szwedzi narzucili miastu """"kupno"""" transportu safianu zarekwirowanego we Lwowie. Nie oszczędzali mieszczan i swoi, skoro w rok później Stanisław Leszczyński zmusił Warszawę do kupna kilkuset beczek soli po wygórowanej cenie (niemal dwukrotnie wyższej od rynkowej). We wrześniu 1704 r. generał szwedzki Goltz zażądał od miasta daniny 150 tys. talarów — sumy ogromnej, której Warszawa nie była w stanie zapłacić, toteż po targach Szwedzi obniżyli kontrybucję do 10 tys. talarów. Klęska Szwedów pod Połtawą (1709) nie oznaczała wcale uspokojenia w Polsce.""""""""""""oczątek XVIII w. przyniósł nową serię wielkich kataklizmów. Wojna północna i druga inwazja szwedzka dotknęły stolicę bardzo mocno. Już w maju 1702 r. Warszawa została zajęta przez Karola XII i jego wojsko. We wrześniu tegoż roku do miasta wkroczyły wojska saskie z Augustem II, a w lutym 1703 r. ponownie Szwedzi. Rozpoczęły się w ten sposób kilkuletnie zmagania o miasto między Szwedami, popierającymi od 1704 r. Stanisława Leszczyńskiego (wybranego królem 12 VII 1704) i jego stronnikami (konfederacja warszawska) a wojskami i zwolennikami Augusta II (konfederacja sandomierska), któremu z pomocą przyszły wojska rosyjskie wysłane przez cara Piotra I. Dnia 31 lipca 1705 r. stoczona została wielka bitwa pod samą Warszawą (na terenie Woli, okolice dzisiejszych ulic Okopowej i Karolkowej), w której wojska saskie poniosły klęskę. W rezultacie szwedzkiego zwycięstwa Stanisław Leszczyński powrócił do Warszawy, gdzie na życzenie Karola XII odbyła się jego uro
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1712 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bogucka M., Rozwój demograficzny i terytorialno-architektoniczny, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 2: 1655-1720, Warszawa 1984, s. 188.
Dosłowny zapis źródła:
Ludności całego kraju dawały się nadal we znaki ekscesy żołnierzy nie otrzymujących regularnego żołdu, często głodnych, zawsze chciwych łupów. W 1712 r. cełem ich ataku stała się Warszawa, którą zmuszono do wypłaty znacznych sum grożąc w razie odmowy kwaterunkiem. Ciężary na rzecz wojska miały zresztą wkrótce wzrosnąć — w związku z tym, że w 1713 r. August II wprowadził do Polski armię saską i jej utrzymaniem obciążył ludność kraju.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1768 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 136.
Dosłowny zapis źródła:
Podczas konfederacji barskiej r. 1768 Płock jeszcze raz był placem potyczek częstych. Tu się ukrywał przed kozakami marszałek ziemi wyszogrodzkiej, wódz konfederatów, Józef Sawa Caliński, u burmistrza Starogrodzkiego naprzód, a potem u żydów, którzy go chowali już to w studni koszernej, już jako szkolnika, już wreszcie między chorymi w szpitalu, dopóki nie uciekł z miasta, przebrany za furmana.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1702 |
1706 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 135-136.
Dosłowny zapis źródła:
Nowe klęski na Płock sprowadziła wojna północna […]. Szwedzi zajęli w Płocku pałac biskupi i rezydencje kanoników. Kosztowniejsze sprzęty i aparaty katedralne wywieziono wtedy do Królewca. Gdy później r. 1705 wojska rosyjskie zbliżyły się do Płocka, w zamku zamknęli się Szwedzi. Oblegające wojska zdobyły zamek, spaliły w nim drewniane budynki, złupiły ze srebra i aparatów kościoły katedralny, św. Wojciecha i inne, zbezcześcili ołtarze, zrabowali do szczętu domy kanoników, rozrzucili akta grodzkie i zbierać ich nie dopuścili […]. Ks. Piotr Zawadzki, wicekustosz, zdołał przed rabunkiem ukryć znakomitsze aparaty kościelne, za co 4 maja 1706 r. kapituła dała mu 100 zł. w nagrodę. Podczas niszczenia zamku, mury wewnętrzne i zewnętrzne zaczęły się walić […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Nowowiejski A.J., Płock. Monografia historyczna, wyd. 2, Płock 1930, s. 135.
Dosłowny zapis źródła:
Lecz najwięcej upadło miasto wskutek kontrybucyi, jakiemi wojska nieprzyjacielskie je grabiły, już to wskutek spustoszenia uczynionego przez przechody wojsk. Gdy biskup Gembicki 1655 roku zabierał się do odprawienia ingresu swego do katedry, wojska Karola Gustawa spustoszyły miasto i dobra biskupie […]. W Płocku z kilkuset domów ocalało tylko 140 […]. W roku 1656 Szwedzi już od św. Jana Płock trzymali w swoich rękach, tak iż kapituła katedralna nie mogła wcale posiedzeń swoich odprawiać […]. Tegoż roku Czarniecki […] umknął do Płocka, aby tu przeprawić się przez Wisłę […]. W roku 1657 Szwedzi wracając z Warszawy, znowu Płock zniszczyli […]. W październiku tegoż roku stał w Płocku główną kwaterą feldmarszałek austriacki Hatsfeld, kierując wyprawą na Szwedów […]. Za pobytu Szwedów w Płocku zamek wewnątrz doznał tego samego losu, co miasto, tak iż starosta nie mógł w nim sądów odbywać; mury zewnętrzne zaś, szczególniej dwa […] zostały pochylone i porysowane.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
0 |
0 |
marzec |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Barański J., Grodzisk Mazowiecki w latach 1794-1864, [w:] Dzieje Grodziska Mazowieckiego, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1989, s. 147.
Dosłowny zapis źródła:
Rok 1794 był przełomowy dla wolnej od zaborcy części Mazowsza. Słynny marsz Madalińskiego (około 1200 żołnierzy), który rozpoczął się 12 marca 1794 roku z Ostrołęki, wpłynął na wzrost patriotycznych nastrojów mieszkańców regionu mazowieckiego. 19 marca Madaliński dotarł do Sochaczewa, skąd skierował swą brygadę przez Rawę w Kieleckie i Krakowskie. W czasie powstania kościuszkowskiego generał Stanisław Mokronowski (spowinowacony z rodziną Mokronowskich, do której należał Grodzisk Mazowiecki) odniósł sukces militarny w walce stoczonej w pobliżu miasta Błonie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Choińska-Mika J., Dzieje Grodziska Mazowieckiego od XIII do XVIII wieku, [w:] Dzieje Grodziska Mazowieckiego, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1989, s. 126.
Dosłowny zapis źródła:
W wieku XVII nurtowały miasteczko [Grodzisk] wszystkie te problemy i dotknęły je te klęski, które nawiedziły Rzeczpospolitą w tym okresie. Największe zniszczenia przyniosła oczywiście """"doba potopu"""". Przez całe województwo rawskie przechodziły kilkakrotnie wojska szwedzkie i polskie. […] Ślady zniszczeń z tego okresu można też odnaleźć w wykazach pogłównego. Pod datą 1673 roku w Grodzisku zarejestrowanych było 100 """"personas plebeis"""" […]."""""""""""" wieku XVII nurtowały miasteczko [Grodzisk] wszystkie te problemy i dotknęły je te klęski, które nawiedziły Rzeczpospolitą w tym okresie. Największe zniszczenia przyniosła oczywiście """"doba potopu"""". Przez całe województwo rawskie przechodziły kilkakrotnie w""""""""wieku XVII nurtowały miasteczko [Grodzisk] wszystkie te problemy i dotkn
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1702 |
1707 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Choińska-Mika J., Dzieje Grodziska Mazowieckiego od XIII do XVIII wieku, [w:] Dzieje Grodziska Mazowieckiego, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1989, s. 127-128.
Dosłowny zapis źródła:
Pierwsza ćwierć XVIII wieku, a zwłaszcza lata wojny północnej, przyniosły dalsze zniszczenia miasteczka [Grodzisk] […]. Tragiczny w swej wymowie jest rejestr klęsk, jakie nawiedziły w tym czasie parafię. Od października 1702 roku przez kilka miesięcy Szwedzi wespół z Sasami łupili i niszczyli okolice Grodziska. […] W 1704 roku notowano przemarsze różnych wojsk: Sasów, Litwinów, Polaków i Szwedów. To samo w 1705 roku. Pod datą 1706 rok i 1707 rok ks. Rogowski zapisał: """"[…] nie tylko ludzie, ale i kościoły święte były ustawicznie najeżdżane i rabowane"""". Od sierpnia i października 1707 roku wojska moskiewskie i kozackie grasowały w okolicach Błonia. """"Kozacy i Kałmucy […] ludzi nie tylko z szat, ale i z koszul odzierali […].""""""""""""ierwsza ćwierć XVIII wieku, a zwłaszcza lata wojny północnej, przyniosły dalsze zniszczenia miasteczka [Grodzisk] […]. Tragiczny w swej wymowie jest rejestr klęsk, jakie nawiedziły w tym czasie parafię. Od października 1702 roku przez kilka miesięcy Szwedzi
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1708 |
0 |
0 |
maj |
|
|
4 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Choińska-Mika J., Dzieje Grodziska Mazowieckiego od XIII do XVIII wieku, [w:] Dzieje Grodziska Mazowieckiego, pod red. J. Kazimierskiego, Warszawa 1989, s. 128.
Dosłowny zapis źródła:
Oprócz zarazy grasowały w okolicy, praktycznie bezkarne, bandy zdemoralizowanego wojną żołdactwa. Metrica mortuorum notuje: Chlewnia Anno Domini 1708 IMCi Panią Elżbietę z domu Miklaszewskich Imć Pana Stanisława Kiełpińskiego małżonkę żołnierze zabili causaliter die 4 Maii.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1773 |
1768 |
1772 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Szczepański J., Dzieje Wyszkowa i okolic, Warszawa 1998, s. 40, 47.
Dosłowny zapis źródła:
W XVIII w. wyszkowski dwór z całą pewnością przestał być letnią rezydencją biskupów płockich. W 1773 r. był """"zupełnie zrujnowany wcale do mieszkania niezdatny"""". Nikt nie troszczył się o ogród pełen chwastów, o obalona bramę i zdewastowaną kaplicę. W sali reprezentacyjnej dawnego biskupiego pałacu urządzono stajnię. Ten smutny, a nawet przerażający widok wyszkowskiego dworu komisarze sporządzający jego opis wytłumaczyli stacjonowaniem we dworze rosyjskich zołnierzy. Dla ich potrzeb urządzono w folwarku magazyn wojskowy.""""
""""konfederacja barska z 1768 r., podczas której na wezwanie Antoniego Zielińskiego """"sławni strzelcy kurpiowscy mieli też stawać do apelu"""""""""""" XVIII w. wyszkowski dwór z całą pewnością przestał być letnią rezydencją biskupów płockich. W 1773 r. był """"zupełnie zrujnowany wcale do mieszkania niezdatny"""". Nikt nie troszczył się o ogród pełen chwastów, o obalona bramę i zdewastowaną kaplicę. W sali reprezentacyjnej dawnego biskupiego pałacu urządzono stajnię. Ten smutny, a nawet przerażający widok wyszkowskiego dworu komisarze sporządzający jego opis wytłumaczyli stacjonowaniem we dworze rosyjskich zołnierzy. Dla ich potrzeb urządzono w folwarku magazyn wojskowy.""""
""""konfederacja barska z 1768 """"""""XVIII w. wyszkowski dwór z całą pewnością przestał być letnią rezydencją biskupów płockich. W 1773 r. był """"zupełnie zrujnowany wcale do mieszkania niezdatny"""". Nikt nie troszczył się o ogród pełen chwastów, o obalona bramę i zdewastowaną kaplicę. W sali reprezentacyjnej dawnego biskupiego pałacu urządzono stajnię. Ten smutny, a nawet przerażający widok wyszkowskiego dworu komisarze sporządzający jego opis wytłumaczyli stacjonowaniem we dworze ro""""""""VIII w. wyszkowski dwór z całą pewnością przestał być letnią rezydencją biskupów płockich. W 1773 r. był """"zupełnie zrujnowany wcale do mieszkania niezdatny"""". Nikt nie troszczył się o ogród pełen chwastów, o obalona bramę i zdewastowaną kaplicę. W sali reprezentacyjnej dawnego biskupiego pałacu urządzono stajnię. Ten smutny, a nawet przeraż""""""""III w. wyszkowski dwór z całą pewnością przestał być letnią rezydencją biskupów płockich. W 1773 r. był """"zupełnie zrujnowany wcale do mieszkania niezdatny"""". Nikt nie troszczył się o ogród pełen chwastów, o obalona bramę i zdewastowaną """"""""II w. wyszkowski dwór z całą pewnością przestał być letnią rezydencją biskupów płockich. W 1773 r. był """"zupełnie zrujnowany wcale """"""""I w. wyszkowski dwór z cał
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Szczepański J., Dzieje Wyszkowa i okolic, Warszawa 1998, s. 35-36.
Dosłowny zapis źródła:
Największy upadek gospodarczy biskupiego Wyszkowa i wsi klucza wyszkowskiego przyniósł jednak najazd szwedzki. Wojska Karola Gustawa X po raz pierwszy wkroczyły na teren Puszczy Białej w listopadzie 1655 r. Po sforsowaniu Bugo — Narwi pod Pomiechówkiem, w dniach 29-30 października 1655 r. pod Nowym Dworem Szwedzi rozbili siły mazowieckiego i płockiego pospolitego ruszenia wojewody płockiego Jana Kazimierza Krasińskiego, liczące łącznie 7-8 tysięcy koni. Po pokonaniu Mazurów silny oddział szwedzki zagonem na Pułtusk zaskoczył obrońców i 1 listopada 1655 r. opanował miasto wraz z zamkiem. Stacjonujący w Pułtusku żołnierze szwedzcy rozpoczęli pacyfikację dóbr biskupich. Na mieszkańców Wyszkowa i okolicznych wsi nałożono ciężkie kontrybucje. Niezależnie od kontrybucji najeźdźcy panoszyli się, rabując co się tylko dało, nie oszczędzając też kościołów. Niejednokrotnie rozbestwieni żołnierze chcąc się dowiedzieć o ukrytych zapasach torturowali mieszczan i chłopów. Warto pamiętać, że przez tereny Puszczy Białej prowadził ważny szlak łączący armie szwedzkie działające na Mazowszu i na Litwie. Powtarzające się coraz częściej grabieże i pacyfikacje miasteczek i wsi na obszarze północno-wschodniego Mazowsza wywołały masowy opór mieszkańców Puszczy Białej i Puszczy Zielonej. Powstawały oddziały partyzanckie złożone ze znakomitych kurpiowskich strzelców. Oddziały te były zasilane przez chłopów z dóbr biskupich, pozbawionych domów, żywności i całego inwentarza. W początku 1656 r., gdy Szwedzi skoncentrowali swoje główne siły na południu Rzeczypospolitej, ruch partyzancki w Puszczy Białej nasilił się. Potwierdzały to raporty dowódców oddziałów szwedzkich stacjonujących w Pułtusku. Grupy partyzantów złożone zarówno ze szlachty, jak i chłopów liczyły po kilkaset osób. W miarę zbliżania się do Warszawy wojsk Stefana Czarnieckiego i Jerzego Lubomirskiego liczba oddziałów partyzanckich na Mazowszu, a zwłaszcza w lasach Puszczy Białej i Zielonej wzrastała. Szwedzki gubernator Bengt Oxenstierna w uniwersale wydanym przeciwko buntownikom na Mazowszu, podkreślił stale nasilający się opór przeciwko Szwedom. W drugiej połowie marca 1656 r. w okolice Wyszkowa dotarła szwedzka ekspedycja płk. Rosena z zadaniem oczyszczenia tych terenów. Wyprawy szwedzkie jednak nie były w stanie oddziałów partyzanckich rozbić, tylko je rozpraszały.
7 czerwca 1656 r. król Karol Gustaw X, mając informacje o coraz częstszych napadach kurpiowskich oddziałów partyzanckich na Szwedów, skierował gen. Roberta Douglasa z 8 regimentami jazdy na Pułtusk, by oczyścić z powstańców Puszczę Białą. W lutym i marcu 1656 r. wschodnia część Puszczy Białej była w zasięgu działań oddziałów Bogusława Radziwiłła, współpracującego ze Szwedami, i wojsk Pawła Sapiehy, wiernych Janowi Kazimierzowi. W okresie, gdy na północnym Mazowszu (między Wisłą i Narwią) nastąpiła koncentracja wojsk szwedzko-brandenburskich przed walną bitwą z wojskami króla Jana Kazimierza, 21 lipca 1656 r. przez Bug pod Wyszkowem przeszedł dwutysięczny oddział hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego. Miał on za zadanie rozbić siły Bogusława Radziwiłła, które niedawno były pod Tykocinem, gdzie schronił się książę Janusz Radziwiłł. Gosiewskiemu nie udało się dopaść Bogusława, ale zdobył Ostrołękę i rozpoczął oblężenie Pułtuska. 25 lipca 1656 r. król szwedzki skierował główne siły na odsiecz załodze Pułtuska. Gosiewski na wiadomość o odsieczy pod wodzą Karola Gustawa X, zwinął oblężenie, przeprawił się na lewy brzeg Narwi i podążył w kierunku Wyszkowa. Szwedzi przeszli po moście w Pułtusku na lewy brzeg rzeki, ale nie dogonili już Litwinów, którzy ponownie przeprawili się przez Bug pod Wyszkowem. W tym samym czasie pod Pułtuskiem doszło do spotkania Karola Gustawa X z elektorem brandenburskim Fryderykiem Wilhelmem, który przyprowadził ośmiotysięczną armię. Po nierozstrzygniętej trzydniowej bitwie pod Warszawą (28-30 lipca 1656 r.) Mazowsze Północne miało być jeszcze objęte działaniami wojennymi do połowy 1657 r. 1 maja 1657 r. między Wyszkowem a Brokiem przeprawiły się przez Bug główne siły polskie cofające się przed połączonymi siłami Karola Gustawa X i księcia Siedmiogrodu — Rakoczego.
W pierwszych dniach czerwca 1657 r. armia szwedzka pod wodzą Karola Gustawa X po raz ostatni znalazła się w okolicach Wyszkowa. Wycofujący się Szwedzi 4 czerwca 1657 r. przeszli Narew pod Pułtuskiem i ruszyli na Płock i Toruń.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1650 |
1700 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Szczepański J., Dzieje Wyszkowa i okolic, Warszawa 1998, s. 37.
Dosłowny zapis źródła:
Warto nadmienić, że w drugiej połowie XVII w. wioski Puszczy Białej były również grabione przez żołnierzy prywatnych wojsk poszczególnych magnatów
Rzeczypospolitej. Żołnierz nie otrzymujący żołdu, na ogół nie zachowywał się lepiej od szwedzkiego najeźdźcy.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1702 |
1708 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Szczepański J., Dzieje Wyszkowa i okolic, Warszawa 1998, s. 38.
Dosłowny zapis źródła:
Próby niewielkiego chociażby wydźwignięcia się Wyszkowa z upadku skazane były na niepowodzenie. W 1702 r. północno-wschodnie Mazowsze znalazło się w zasięgu działań wojny północnej. 19 maja 1702 r. armia szwedzka Karola XII stanęła w Wyszkowie, w ciągu trzech dni zbudowała most na Bugu i po przeprawieniu się przez rzekę sześć dni później zajęła Warszawę. Działania wojenne na Mazowszu wznowiono na dużą skalę wiosną 1702 r. Największa bitwa rozegrała się 1 maja 1703 r. pod Pułtuskiem, w wyniku której pobite wojska saskie zostały zmuszone do wycofania się w kierunku Ostrołęki. Od grudnia 1707 r. Wyszków i sąsiednie tereny od Pułtuska aż po Brok zostały zajęte na zimowe leża przez wojska rosyjskie. Walki przeciągały się, nabierając dodatkowo znamion wojny domowej między zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego a Sasami. Zarówno wojska obce, jak i mniej liczne oddziały polskie """"wyłapywały"""" rekrutów. Zimą 1708 r. rozpoczął się marsz Karola XII przez Puszczę Zieloną i słynna walka partyzancka Kurpiów z wojskami szwedzkimi, m.in.. Pod Kopańskim Mostem koło Myszyńca.""""""""""""róby niewielkiego chociażby wydźwignięcia się Wyszkowa z upadku skazane były na niepowodzenie. W 1702 r. północno-wschodnie Mazowsze znalazło się w zasięgu działań wojny północnej. 19 maja
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1615 |
1729 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bartnik B., Monografia Pławna. Z dziejów zapomnianych miast, Pławno 2006, s. 57
Dosłowny zapis źródła:
Pierwsza świątynia została wybudowana dwa lata później (1615 r.), jednak na skutek dziejowych wypadków runęła. Na jej miejsce w 1729 roku Andrzej Morsztyn, kasztelan nowosądecki, dziedzic miasta wybudował nową, drewnianą […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1521 |
1521 |
1523 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 340.
Dosłowny zapis źródła:
Bychlew. […] Wielkie szkody wyrządziło rycerstwo podczas pospolitego ruszenia w 1521 r., podobnie w dwa lata później przemarsz ciągnącej na wojnę szlachty stał się dla wsi klęską. Zabrano bydło, część koni, a też całą żywność.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1734 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 351.
Dosłowny zapis źródła:
Podczas walk w 1734 r. wojsk Leszczyńskiego z wojskami saskimi Augusta III i wojskami rosyjskimi — wieś splądrowano i ograbiono.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1734 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 358.
Dosłowny zapis źródła:
W 1734 r. podczas walk wojsk Stanisława Leszczyńskiego z wojskami rosyjskimi, popierającymi Augusta III, wieś uległa splądrowaniu, zabrano bydło i konie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1521 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 76.
Dosłowny zapis źródła:
Dobra pabianickie Kapituły Krakowskiej, w tym Dłutów i wsie okoliczne stały się terenem przemarszów wojsk rekwirujących żywność i paszę dla koni. […] Szkody wyrządziło rycerstwo z 1521 r.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1523 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 76-77.
Dosłowny zapis źródła:
[…] dwa lata później [w 1523 r.] ciągnąca na wojnę szlachta doszczętnie ograbiła niektóre osady. Zniszczono wieś Ślądkowice, toteż Kapituła zmuszona była udzielić tej wsi zapomogi i zwolniono ją od płacenia czynszu.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1543 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
W roku 1543 ciągnący na Podole żołnierze zaciężni, wiele szkód poczynili w dobrach pabianickich, w tym w okolicach Dłutowa.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1575 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
Podobnie było w 1575 r., gdy pospolite ruszenie ziemi sieradzkiej obrało sobie włość pabianicką, jako leże, m.in. w folwarku dłutowskim. Samowolnie wymuszano dostawę żywności i zaspokojenie innych potrzeb.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1607 |
0 |
0 |
lipiec |
|
|
7 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 119.
Dosłowny zapis źródła:
Rozpoczęła się bitwa prawie w południe, na świeżo zradlonej ziemi, stąd powstały kurz mocno walkę utrudził. Gdy prawe skrzydło królewskie pierzchneło, Zygmunt III stojąc w odwodzie, w wielkim był niebezpieczeństwie, bo straż jego poszła także w rozsypkę. Zwycięstwo przecież w końcu przy nim zostało ze stratą 30 zabitych i 80 ranionych, gdy z rokoszan [Mikołaja Zebrzydowskiego] 1200 poległo […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1656 |
0 |
0 |
kwiecień |
|
|
7 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 136.
Dosłowny zapis źródła:
Posiłki owe [szwedzkie], 24 chorągwie rajtarów i 10 chorągwi dragonów prowadził Fryderyk, margrabia badeński. W powrocie już przybył do Warki, ale tu cały dzień czekał na pułk jeden, który wolniej za nim postępował. Owoż [Stefan] Czarniecki pułk ten dopędza pod Kozienicami i co do nogi wycina. Spieszy potem dniem i nocą do Warki i 28 marca (7 kwietnia), przebywszy wpław Pilicę z topniejących śniegów mocno wezbraną, Szwedów po dwugodzinnej walce pokonywa, do ucieczki zmusza i uchodzącym taką zadaje klęskę, iż zaledwie ich 500 do Warszawy i około 100 do Czerska uciekło.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1656 |
0 |
0 |
sierpień |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 137-138.
Dosłowny zapis źródła:
Podczas tej bytności w Radomiu stał Karol Gustaw w domu Adama Gąski, męża zacnego, członka magistratu. Po wieczerzy, chcąc na ostygającym powietrzu orzeźwić ciało skwarem słonecznym przejęte, wyszedł przed mieszkanie otoczony przyjaciółmi i wojskową starszyzną. Nie zbywało na przedmiocie do mówienia o toczonej wojnie, w której wszystko przed nim ustępowało. Przypadkiem dwie kobiety niosły ceber wody. Jedną z nich jakiś Szwed z żołnierską nieprzyzwoitością zaczepił. Ona brzydząc się swawolą, o wstyd żarliwa bez względu na gromady żołnierstwa, bez względu na obecność króla, wyrwawszy z cebra powerek i dzielnie nim wywijając uderza bezzwłocznie na zaczepiającego i kilkakrotnie a potężnie grzbiet mu obłożywszy, zmusza uciekać przed sobą po całym rynku i schronić się aż w tłum otaczający króla. Wówczas Karol Gustaw zobaczywszy walkę płci różnej: """"I cóż, rzekł, jeszcze ta amazonka ze Szwedami wojuje?"""" Gdy się dowiedział, że to jest zemsta za wstyd obrażony, wstrząsnął głową i powiedział: """"Tego u mnie i po zwycięstwie nie wolno"""". Po czym surowo przykazawszy oficerom, aby żołnierzy skromnie i karnie trzymali, kazał przywołać kobietę, a widząc ją barczystą i silną, z uśmiechem do poufałych przydał: """"Jeśli ma synów, to pewno są srogimi Szwedów wrogami"""". Następnie kilku talarami ją udarowawszy, odprawił. Tak kończy tę opowieść historyk Kochowski. Radomianka, która męsko kijem ukarała napastnika, lepiej postąpiła niż rzymianka, która po zmazie sama sobie życie odebrała żelazem. Stosowniejsza jednak do okoliczności byłaby uwaga, iż radomianka owa lepiej się znalazła, stając jak powinna przy swojej cnocie, niż setki panów i tysiące szlachty, którzy łączyli się z najeźdźcą swojej ziemi lub w bitwach trwożliwie przed nim pierzchali.""""""""""""odczas tej bytności w Radomiu stał Karol Gustaw w domu Adama Gąski, męża zacnego, członka magistratu. Po wieczerzy, chcąc na ostygającym powietrzu orzeźwić ciało skwarem słonecznym przejęte, wyszedł przed mieszkanie otoczony przyjaciółmi i wojskową starszyzną. Nie zbywało na przedmiocie do mówienia o toczonej wojnie, w której wszystko przed nim ustępowało. Przypadkiem dwie kobiety niosły ceber wody. Jedną z nich jakiś Szwed z żołnierską nieprzyzwoitością zaczepił. Ona brzydząc się swawolą, o wstyd żarliwa bez względu na gromady żołnierstwa, bez względu na obecność króla, wyrwawszy z cebra powerek i dzielnie nim wywijając uderza bezzwłocznie na zaczepiającego i kilkakrotnie a potężnie grzbiet mu obłożywszy, zmusza uciekać przed sobą po całym rynku i schronić się aż w tłum otaczający króla. Wówczas Karol Gustaw zobaczywszy walkę płci różnej: """"I cóż, rzekł, jeszcze ta amazonka ze Szw""""""""dczas tej bytności w Radomiu stał Karol
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1657 |
0 |
0 |
czerwiec |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 139.
Dosłowny zapis źródła:
Zaraz po oddaleniu się króla szwedzkiego [Karola Gustawa], jego żołnierze na wychodnym i Kozacy Zdanowicza rzucili się do złupienia Warszawy, mimo woli [Jerzego] Rakoczego doanego jego pana. Ale i on trzy dni tylko w niej bawił i ściągnąwszy kontrybucję już 12 (22) czerwca był w odwrocie do Krakowa.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1672 |
0 |
0 |
listopad |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 143.
Dosłowny zapis źródła:
Wracającą z obozu chorągiew sandomierską [konfederatów gołąbskich] dragonia [hetmana Jana] Sobieskiego zniosła w Zwoleniu. […] Dzierżawę zaś gołębską, przez gromadne obozy pospolitego ruszenia zniszczoną, uchwała sejmu 1674 roku do lat czterech, od wszelkich podatków, ciężarów i hiberny uwolniła.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1703 |
0 |
0 |
maj |
|
|
1 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 180.
Dosłowny zapis źródła:
[Król szwedzki Karol XII] Niespodzianie za Sasów dnia 21 kwietnia (1 maja) napadł w Pułtusku i rozbił […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1708 |
0 |
0 |
styczeń |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 187.
Dosłowny zapis źródła:
[Karol XII król Szwecji] przeszedłwszy Wisłę pod Włocławkiem dnia 30 grudnia 1707 roku (9 stycznia 1708 roku) pociągnął na Drobin, Ciechanów, Przasnysz i Puszczę Ostrołęcką, gdzie Kurpie poważyli się mu stawić opór, do Kolna, skąd przez Wąsosz, Koryczyn do Grodna dnia 28 stycznia (7 lutego) 1708 roku wtargnął. Rosjanie ustępując wszystko za sobą palili.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1716 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 188-189.
Dosłowny zapis źródła:
Tępienie Sasów rozpoczęło się w całym kraju. W bliskości Radomia podjazd jeden polski zabrał pod Stężycą kilkadziesiąt, inny napadł w Ryczywole kilkuset Sasów, część ich pobił, resztę zabrał i wielu Polaków w saskim wojsku służących postrzelał. Sasi stojący koło Skrzynna złupili dwór kasztelana zawichojskiego. Zastał ich w tymże dworze podjazd konfederacki i co nie wybił to pojmał […] Podobne utarczki i zobopólne klęski dwa lata się ciągnęły.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1733 |
1735 |
|
grudzień |
kwiecień |
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 189.
Dosłowny zapis źródła:
W bezkrólewiu, w którym przez naród obrany królem został Leszczyński a tron posiadł August III, obstający za pierwszym konfederaci poczęli się w grudniu 1733 roku w Radomiu zgromadzać […]. W 1734 roku przed Bożym Narodzeniem przechodził przez Radom generał Zagrajski, a 1735 roku w marcu książę Bariatyński, w kwietniu zaś generał Lesse.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1608 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 119-120.
Dosłowny zapis źródła:
Po rozproszeniu rokoszan stanął król obozem niedaleko od placu boju we wsi Orońsko i tu z senatorami przez dwa dni naradzał się co dalej przedsięwziąć. Stąd posunął się 8 lipca do Iłży, gdzie znowu trzy dni się zatrzymał wyprawiając podjazdy za rokoszanami. Z tych niektórzy stawiający jeszcze opór pojmani w niewolę. […] Najwięcej rozjechało się do domów, lecz wielu w gromadach tułając się popełniało łupiestwa i inne bezprawia.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1657 |
1655 |
1657 |
maj |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
Adres bibliograficzny:
Gajowniczek Z. T., Dzieje parafii Latowicz, wyd. 2, Latowicz 1999, s. 29-30.
Dosłowny zapis źródła:
Wojny szwedzkie położyły kres świetności Latowicza. W latach 1655-1660 miasto było niejednokrotnie niszczone przez wrogie wojska szwedzkie, rosyjskie i kozackie. Wkrótce też popadło w ruinę. Po wojnach szwedzkich posiadało zaledwie 18 z 165 domów, zatem liczba jego mieszkańców prawdopodobnie przekraczała niewiele ponad 100 (w tym 8 rzemieślników). Zasianych było 1 z 39 włók. Dochody z miasta wynosiły 304 zł. 16 gr. 9 den. […] Kościół był — o czym nie wspomina lustracja — częściowo spustoszony. Kozacy zniszczyli w nim organy i spalili dokumenty parafialne. […] Organy w r. 1667 popsute były przez wojsko Kozackie.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1712 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Polityczne i wojskowe losy Warszawy, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 3: 1720-1795, Warszawa 1984, s. 249.
Dosłowny zapis źródła:
Wielkim nieszczęściem kraju stał się żołnierz polski, rozzuchwalony bezkarnością, często niepłatny; sam wymierzał sobie sprawiedliwość i drapieżną ręką sięgał po własność współrodaków. Jak wielkie było bezprawie, świadczy fakt, że żołdactwo potrafiło porwać się na samą Warszawę, gdzie w 1712 r. zmuszono mieszkańców do nadmiernych opłat, a w razie oporu zagrożono kwaterunkiem, który był równoznaczny z ulegalizowanym rozbojem.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1794 |
1794 |
1794 |
|
kwiecień |
kwiecień |
0 |
17 |
18 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Polityczne i wojskowe losy Warszawy, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 3: 1720-1795, Warszawa 1984, s. 262-265.
Dosłowny zapis źródła:
Emisariusze Kościuszki przybywali do Warszawy z wezwaniem do walki, a sprzysiężenie odbudowywał najenergiczniejszy z nich — Tomasz Maruszewski. Próba przedarcia się Kościuszki do Warszawy nie powiodła się, bitwa pod Racławicami (4 IV) nie otworzyła mu drogi do stolicy. Przeciwnie, zepchnięte pod Kraków armii Naczelnika groziło niechybne zniszczenie w zaułku krakowskim. Tymczasem odbudowane w Warszawie sprzysiężenie miało zdecydowanie lewicowy charakter. Kierowali nim radykałowie, przyszli jakobini polscy, młodzi oficerowie i rzemieślnicy. Dużą rolę odegrał w pracy konspiracyjnej popularny szewc warszawski Jan Kiliński. Za jego pośrednictwem spisek trafił do starszyzny cechowej i związków czeladniczych. Sprzysiężeni wiedzieli dobrze, że mała liczba wojska polskiego w stolicy (3500) nie wystarcza do pobicia liczniejszego garnizonu nieprzyjacielskiego (7500). Dlatego też rozumieli konieczność poderwania do walki ludności Warszawy. O zdecydowaniu i gotowości ludu Warszawy świadczyła jego bojowa postawa, która zmusiła Igelströma do wycofania się z planowego zagarnięcia Arsenału Warszawskiego, usunięcia stamtąd żołnierzy polskich i obsadzenia go Rosjanami. Insurekcja warszawska rozpoczęła się 17 kwietnia. Najpierw wystąpiło wojsko. Już o godzinie trzeciej trzydzieści nad ranem wyruszyła z koszar na Żoliborzu do walki Gwardia Piesza Koronna. Natomiast pierwszy atak na pozycje wojsk carskich przypuściła Gwardia Konna Koronna znosząc posterunki rosyjskie przy ul. Chłodnej. Do walk w tym rejonie przyłączyła się ludność z Chłodnej, Elektoralnej i Leszna. Zaraz po sygnale do boju — huku dział armatnich z Arsenału — po godzinie piątej zaczęły bić dzwony w wielu kościołach warszawskich. Masowo chwyciła za broń ludność Starego Miasta. Ta dzielnica rzemieślników nie zawiodła. Od początku działał tu Jan Kiliński. Wybiegający ze swych kwater zdezorientowani oficerowie rosyjscy ginęli prawie natychmiast na ulicy. Dawny, targowicki w większości, Magistrat ustąpił z Ratusza. Radni uszli pod opiekę króla na Zamek. Tu również zbiegli czołowi targowiczanie. Król obawiał się o życie, jednak walczący lud nie miał zamiarów królobójczych. Wprawdzie wtargnął na Zamek, ale w poszukiwaniu broni, a w czasie tej wizyty król przyjaźnie rozmawiał ze swymi nieoczekiwanymi gośćmi. Główna kwatera rosyjska przy ul. Miodowej w pałacu Załuskich, gdzie mieszkał Igelström, oraz parę pałaców zajętych przez Rosjan na Miodowej i Długiej stanowiły najważniejsze punkty oporu Rosjan. Mimo doraźnych sukcesów Rosjanie zostali otoczeni i groziła im niechybna zagłada. Na szczęście dla Igelströma powstańcy, którzy atakowali z wielką odwagą, nie mieli dowódcy, który potrafiłby skoordynować uderzenie ze wszystkich stron na osaczonego przeciwnika. Tymczasem doszło do dwóch bitew, które zdecydowały ostatecznie o zwy¬cięstwie Polaków. Pierwszą z nich rozegrał regiment im. Działyńskich. Wymaszerował on ze swych koszar, które mieściły się w Zamku Ujazdowskim i Nowym Światem pomaszerował w kierunku Zamku Królewskiego, a oficerowie pułku informowali po drodze patrole rosyjskie, że idą bronić zagrożonego króla. Działyńczycy zostali zatrzymani dopiero przy ul. Świętokrzyskiej. Tutaj rozegrała się kilkugodzinna bitwa ze zgrupowaniem rosyjskim Bazylego Miłaszewicza. Rosjanie zostali rozgromieni, Działyńczycy i wspierający ich lud odnieśli pełne zwycięstwo. Drugim istotnym wydarzeniem przesądzającym o zwycięstwie powstańców było powstrzymanie odsieczy, którą próbował otoczonemu wojsku Igelströma udzielić silny oddział wojsk rosyjskich. Była to grupa skoncentrowana przez swego dowódcę gen. Nowickiego na Grzybowie koło Ratusza. Nowicki próbował przedrzeć się przez ul. Królewską, Wierzbową i Senatorską do kwatery głównej Igelströma. Zawrócił jednak, gdy dowiedział się o klęsce Miłaszewicza, i wyprowadził swoją grupę z miasta, zbierając wokół siebie przeszło 2400 żołnierzy, których zgromadził przy rogatkach Jerozolimskich. Grupa ta podjęła jeszcze raz wysiłek, aby przyjść z pomocą uwięzionemu na Miodowej Igelströmowi. Po godzinie piętnastej Rosjanie dotarli na ul. Królewską. Lud dowodzony przez młodych oficerów bronił zaciekle bramy Ogrodu Saskiego koło pałacu Brühla oraz gmachu pałacu. Dwukrotna próba Rosjan uderzenia na bagnety skończyła się niepowodzeniem. Po trzygodzinnej strzelaninie grupa rosyjska rozpoczęła odwrót. Nowicki zdecydował, aby cała jego kolumna odmaszerowała do Karczewa. Dobrnęli tam Rosjanie po dwóch dniach marszu wypełnionego straszliwym rabunkiem. W godzinach popołudniowych 17 kwietnia było rzeczą jasną, że powstańcy zwyciężyli. Igelström był zewsząd otoczony. Los jego wydawał się przesądzony. Stanisław August zdołał wprowadzić na stanowiska kluczowe w powstańczej Warszawie ludzi, o których wiedział, że nie podzielają jakobińskich, radykalnych poglądów. Funkcję prezydenta miasta objął rzetelny patriota, lecz zdecydowany przeciwnik terroru politycznego — Ignacy Wyssogota Zakrzewski a stanowisko komendanta miasta zdolny dowódca, ale przede wszystkim polityk zdecydowanie oddany królowi — gen. Stanisław Mokronowski. Zarzuty pod adresem Mokronowskiego, że następnego dnia specjalnie tak dowodził, aby pozwolić ujść grupie Igelströma z Warszawy pod opieką krążących wokół miasta wojsk pruskich, wydają się uzasadnione. Mokronowski wypełniał w ten sposób wolę króla, który obawiał się, że w razie kapitulacji Igelström zostanie zabity przez tłum, co zaostrzy jeszcze stosunki z Rosją. Zwycięstwo odniesione przez powstańców 17 i 18 kwietnia w Warszawie było największym sukcesem militarnym w ciągu całego powstania. Z liczącego przeszło 7500 garnizonu rosyjskiego zginęło lub dostało się do niewoli ok.. 4400 osób, w ręce zwycięzców wpadły zasobne magazyny wojska rosyjskiego i trochę sprzętu, karabinów, dział i amunicji. Koszt zwycięstwa był jednak znaczny i wynosił ok.. 2100 osób zabitych i rannych. Bolesne były też straty materialne. Pożar, który wybuchł w czasie walk, szerzył się kilka dni i jeszcze 21 kwietnia nawoływano do gaszenia rozszalałego ognia. Na ulicach bili się rzemieślnicy, plebs, mieszkańcy miasta różnych narodowości. Jest rzeczą znamienną, że niewiele było ludzi bogatych wśród walczących.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
0 |
0 |
czerwiec |
|
|
27 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Polityczne i wojskowe losy Warszawy, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 3: 1720-1795, Warszawa 1984, s. 266-267.
Dosłowny zapis źródła:
Tymczasem klęski powstańców odniesione pod Szczekocinami 6 czerwca oraz pod Chełmem 8 czerwca i w ich następstwie załamanie się powstania na południowym teatrze walki oraz odwrót Kościuszki w kierunku Warszawy głęboko wzburzyły ludność Warszawy. Obawiano się, że stolica zostanie oddana Rosjanom, którzy zemszczą się srogo za klęskę kwietniową. Sytuacja militarna sprzyjała rozkołysaniu nastrojów rewolucyjnych, wzrostowi podejrzeń i nerwowości. Stałą wymianę poglądów i komentarzy ułatwiała praca zbiorowa całej ludności Warszawy przy wznoszeniu fortyfikacji oraz wspólnie odbywane musztry. Tutaj jakobini mogli szerzyć swą agitację bez przeszkód. Jeden z najgorętszych zwolenników terroru, Kazimierz Konopka, przemawiając 27 czerwca przy okopach do zebranego licznie ludu, na widok przechodzącego bosego żołnierza wolał w podnieceniu: """"Podatki opłacacie, ofiary składacie, a żołnierz nagi, zaś zdrajce we wszystko opływają"""". Rósł gniew ludu. Przerażony król słał list za listem szukając pomocy u przywódców
insurekcji. W nocy z 27 na 28 czerwca lud budował szubienice na ulicach Warszawy.
Rano wtargnął do więzień i powiesił kilku targowiczan, a zginęli wówczas i ludzie niewinni. Kościuszko źle przyjął wiadomość o samosądach. Powziął podejrzenie, że zaburzenia byty dziełem intrygi wrogów, którzy dążąc do osłabienia pozycji militarnej powstania wywołali zamieszki w stolicy. W tej sytuacji Naczelnik zaaprobował represje przeciw ludowi. Oprócz aresztowań przeprowadzono wówczas brutalny pobór do wojska.""""""""""""ymczasem klęski powstańców odniesione pod Szczekocinami 6 czerwca oraz pod Chełmem 8 czerwca i w ich następstwie załamanie się powstania na południowym teatrze walki oraz odwrót Kościuszki w kierunku Warszawy głęboko wzburzyły ludność Warszawy. Obawiano się, że stolica zostanie oddana Rosjanom, którzy zemszczą się srogo za klęskę kwietniową. Sytuacja militarna sprzyjała rozkołysaniu nastrojów rewolucyjnych, wzrostowi podejrzeń i nerwowości. Stałą wymianę poglądów i komentarzy ułatwiała praca zbiorowa całej ludności Warszawy przy wznoszeniu fortyfikacji oraz wspólnie odbywane musztry. Tutaj jakobini mogli szerzyć swą agitację bez przeszkód. Jeden z najgorętszych zwo
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
1794 |
1794 |
|
lipiec |
wrzesień |
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zahorski A., Polityczne i wojskowe losy Warszawy, [w:] Warszawa w latach 1526-1795, pod red. A. Zahorskiego, cz. 3: 1720-1795, Warszawa 1984, s. 267-268.
Dosłowny zapis źródła:
Tymczasem w dniach od 7 do 10 lipca Kościuszko umiejętnie rozegrał bitwę na przedpolu Warszawy. Dowiodła ona moralnej odporności żołnierza i przywróciła zachwiane poprzednimi klęskami zaufanie wojska i ludności cywilnej do dowództwa. Armia kościuszkowska dokonywała teraz zręcznych przegrupowań, zajmując stanowiska do walki o Warszawę. Ubezpieczając miasto od południa, Kościuszko silną komendą obsadził Wilanów. W założonym pod Czerniakowem obozie umieścił dywizję. Natomiast bezpośrednio przez siebie dowodzoną dywizję ustawił pod Mokotowem (10 tys. ludzi). Na Czystem stanęła dywizja gen. Józefa Zajączka (5400) osłaniająca miasto od zachodu. Obronę północnych dzielnic powierzono dywizji Mokronowskiego (5200), ustawionej między Bielanami a Marymontem, z wysuniętym ku Młocinom silnym oddziałem rozpoznawczym. Nacierając od południa wojska rosyjskie zajęły stanowiska na południe od miasta między Służewcem a Służewem i wyparty Polaków z Wilanowa. Prusacy zaś usadowili się pod Opalinem i umocnili na wydmach Szwedzkich Gór (obecnie Bemowo). Zamierzając wtargnąć do Warszawy od zachodu. Prusacy uderzyli 27 lipca na Wolę i opanowali tę wieś spychając dywizję gen. Zajączka w kierunku wałów miasta Warszawy. Polacy przeprowadzili silny kontratak. Książę Józef Poniatowski, który objął dowództwo po Mokronowskim, mianowanym naczelnym wodzem na Litwie, opanował z 9 na 10 sierpnia Szwedzkie Góry, przez co zagroził pracom oblężniczym Prusaków na Woli. Równocześnie dowództwo polskie prowadziło aktywną obronę i na innych odcinkach walki o miasto. Ostrzeliwano wroga, robiono dzienne i nocne wypady. Tymczasem Prusacy otrzymali ciężkie działa oblężnicze i po przygotowaniu artyleryjskim zamierzali wedrzeć się do Warszawy od północy. Atak pruski, który rozpoczął się 26 sierpnia, doprowadził do zepchnięcia Polaków ze Szwedzkich Gór i utraty Wawrzyszewa. Kozacy i Prusacy posunęli się ku Bielanom, ale natarcie ich za wąwozem bielańskim wstrzymał gen. Franciszek Rymkiewicz. Krwawe boje toczono też na przedpolu Powązek. Książę Józef — ranny, złamany niepowodzeniem utraty Szwedzkich Gór — złożył dowództwo w ręce gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Prusacy przygotowali szturm generalny na 28 sierpnia. Pozorując ataki w innych kierunkach, główne siły skoncentrowali na północy i usiłowali wtargnąć na Bielany. Z wielką zaciętością bronił Dąbrowski Olszyny Powązkowskiej, gdzie doszło do walki wręcz. Obok wojska walczyli tu mieszczanie warszawscy, których osobiście prowadził do walki Kościuszko. Naczelnik przeżywał wówczas swoje największe dni. Niezmiernie aktywny, dowodził bezbłędnie całością obrony, sam dając przykład obrońcom. Zażarte walki ucichły pod wieczór i około godziny dziewiętnastej trzydzieści zapanował spokój. Ta największa bitwa w czasie oblężenia załamała pruski plan opanowania Warszawy. Wybuch powstania w Wielkopolsce zagroził tyłom wojsk pruskich i zmusił je do cofnięcia się spod Warszawy. Armia pruska, która stopniała z 30 tys. do 18 tys. osób na skutek strat, epidemii, dezercji, nie była zdolna do większych działań przeciw powstańcom. W istocie Prusy poniosły w walce z powstańczą Polską klęskę pod murami Warszawy. Uratować sytuację najeźdźców mogła tylko Rosja. W nocy z 5 na 6 września Prusacy i Rosjanie rozpoczęli odwrót. Prusacy cofnęli się nad Bzurę, a Rosjanie nad Pilicę. Warszawa była wolna. Przeżywano wielkie chwile. Uroczyste „Te Deum” odprawiono w kościele Św. Krzyża.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
0 |
0 |
listopad |
|
|
8 |
0 |
0 |
Podlaskie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Brodzicki Cz., Godlewska D., Łomża w latach 1794-1866, Warszawa 1987, s. 9-10.
Dosłowny zapis źródła:
Łomża broniła się jeszcze po odstąpieniu i rozproszeniu liniowych wojsk polskich. 8 listopada 1794 r. do miasta wkroczyli Kozacy, którzy brutalnie odnosili się do mieszkańców, a tuż za nimi Prusacy, rozpoczynając wojskową okupację miasta […]. W Łomży było dużo wojsk pruskich i rosyjskich. Władze okupacyjne nakazały obowiązek oddawania broni, wprowadziły zakaz zgromadzeń, a także kontrolę korespondencji, przesyłek i prasy.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kubiak K., Otwock przed uzyskaniem praw miejskich, [w:] Zarys dziejów miasta Otwocka, pod red. M. Kalinowskiego, Otwock 1996, s. 18.
Dosłowny zapis źródła:
Mazowiecka majętność Bielińskich była wyniszczona w 2. połowie XVII i na początku XVIII wieku. […] W dobrach Bielińskich, podobnie jak w innych, zniszczeń dokonały działania wojenne w okresie potopu szwedzkiego, a następnie wojny północnej.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Epidemie |
|
|
1705 |
1702 |
1709 |
lipiec |
|
|
26 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kubiak K., Otwock przed uzyskaniem praw miejskich, [w:] Zarys dziejów miasta Otwocka, pod red. M. Kalinowskiego, Otwock 1996, s. 18.
Dosłowny zapis źródła:
W trakcie tej ostatniej [wojny północnej], dokładnie 26 lipca 1705 roku, w pobliżu Otwocka wojska saskie Augusta II stoczyły bitwę z wojskiem [szwedzkim] Karola XII, ponosząc porażkę. Wielu żołnierzy utonęło wówczas w Wiśle. Zniszczenia powodowały także przemarsze, postoje, leże wojsk rodzimych oraz szalejące — zwłaszcza w czasie wojny północnej — epidemie, dziesiątkujące ludność i bydło.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Marchocki E., Z dziejów Góry Kalwarii, [w:] Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego, pod red. J. Antoniewicza, Warszawa 1973, s. 270.
Dosłowny zapis źródła:
Na podstawie wizyty odbytej w 1649 r. dowiadujemy się, że drewniany kościół ma ściany, dach i ogrodzenie w najgorszym stanie. Runął on wkrótce, a wieś [Góra], która należała do kilku dziedziców, pozbawiona plebana z nieznanych bliżej powodów, opuszczona przez poddanych i zniszczona, przedstawiała widok odludzia okrytego zaroślami. Niewątpliwie wojny szwedzkie kilkanaście lat później, doprowadziły do całkowitego wyludnienia wsi, na co mamy dowody i co jest zgodne z powszechną oceną historyków, dotyczącą zniszczeń wsi i miast wzdłuż szlaków posuwających się wojsk. A Góra leżała przecież na takim szlaku, musiała więc podzielić los pozostałych miejscowości, przez które przebiegały drogi bitewne.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1794 |
0 |
0 |
czerwiec |
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Marchocki E., Z dziejów Góry Kalwarii, [w:] Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego, pod red. J. Antoniewicza, Warszawa 1973, s. 276.
Dosłowny zapis źródła:
W czasie działań wojennych w 1794 r. miasto uległo zniszczeniu. Spłonął m.in. klasztor dominikanek. W napisanej przed II wojną światową monografii Piaseczna taka oto jest wzmianka: """"Po utarczce z Moskalami pod Górą Kalwarią Kościuszko w dniach 26-29 czerwca 1794 r. wykonał zręczny marsz wymijając kilkakrotnie silniejszego nieprzyjaciela pod samym Piasecznem."""""""""""" czasie działań wojennych w 1794 r. miasto uległo zniszczeniu. Spłonął m.in. klasztor dominikanek. W napisanej przed II wojną światową monografii Piaseczna taka oto jest wzmianka:
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Rauhutowa J., Suchodolski S., Czersk we wczesnym średniowieczu, [w:] Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego, pod red. J. Antoniewicza, Warszawa 1973, s. 189.
Dosłowny zapis źródła:
[Czersk] Ciągle tracił jednak na znaczeniu, a ostateczny upadek przyniosły zniszczenia w czasie wojen szwedzkich w połowie XVII wieku […]"""".""""""""C
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1764 |
1795 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Kazimierski J., Kołodziejczyk R., Szczepański J., Dzieje miasta Pułtuska, Warszawa-Pułtusk 1992, s. 35-36.
Dosłowny zapis źródła:
W Polsce za Stanisława Augusta Poniatowskiego miały miejsce silne wpływy rosyjskie. W Pułtusku znów zaczęły się częste kwaterunki wojska rosyjskiego. Spowodowało to wiele zniszczeń wewnątrz gmachu [zamku biskupiego].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Burakowski J., Kronika Sierpca i Ziemi Sierpeckiej, Sierpc 2001, s. 18.
Dosłowny zapis źródła:
Istnieje szkoła przy parafii w Goleszynie. Zawieszona w czasie """"potopu"""" szwedzkiego.""""""""""""stnieje szkoła przy p
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1626 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Burakowski J., Kronika Sierpca i Ziemi Sierpeckiej, Sierpc 2001, s. 26.
Dosłowny zapis źródła:
1626. Sporo szkód w Sierpcu poczynił oddział dragonów szwedzkich króla Gustawa [Adolfa] (wypad z terenu Prus).
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1628 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Burakowski J., Kronika Sierpca i Ziemi Sierpeckiej, Sierpc 2001, s. 26.
Dosłowny zapis źródła:
Podobne szkody wyrządzają [w Sierpcu] korneci szwedzcy w 1628 r.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Burakowski J., Kronika Sierpca i Ziemi Sierpeckiej, Sierpc 2001, s. 28.
Dosłowny zapis źródła:
[…] po wojnach szwedzkich […] Bieżuń zupełnie stracił charakter miejski a liczba jego mieszkańców spadła do 137 osób [1676 r.].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1794 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Burakowski J., Kronika Sierpca i Ziemi Sierpeckiej, Sierpc 2001, s. 32-33.
Dosłowny zapis źródła:
1794. Insurekcja Kościuszkowska obejmuje teren Ziemi Sierpeckiej. Sierpc zostaje obsadzony 5 szwadronami dragonów pruskich […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1661 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
W 1661 r. dobra kapitulne zostały napadnięte i złupione przez żołnierzy z chorągwi Eustachego Tyszkiewicza. O rozmiarach tych szkód wówczas wyrządzonych można wnioskować, że pozwany później przez Kapitułę Tyszkiewicz, sam zaproponował w drodze ugody tytułem odszkodowania sumę 10 tys. złp., których później nie wpłacił.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
W okresie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z generałem Hornem i sześciu tysiącami wojska."""""""""""" okresie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z generałem Hornem i sześciu tysiącam""""""""okresie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z generałem Hornem i sześciu""""""""kresie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z generałem Hornem i""""""""resie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z generałem H""""""""esie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z gener""""""""sie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czele z """"""""ie """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na czel""""""""e """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na c"""""""" """"Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, na""""""""""""Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, n""""""""Potopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłutowa, n""""""""otopu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do Dłut""""""""topu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in. do""""""""opu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m.in""""""""pu"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły m""""""""u"""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybyły"""""""""""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybył"""""""" wojska szwedzkie zajmując ziemie polskie, przybył
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1702 |
1709 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
Jeszcze cięższe nastały czasy po śmierci Jana III Sobieskiego, ziemie gnębili żołnierze obcy, cierpiała jeszcze ludność od swoich podczas wojny domowej Augusta II i Leszczyńskiego. Kapituła Krakowska skarżyła Gałeckiego — wojewodę inowrocławskiego i innych dowódców wojsk za spustoszenia dóbr.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Wsi |
|
|
1733 |
0 |
0 |
listopad |
|
|
11 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 77.
Dosłowny zapis źródła:
W czasie walk o tron Polski między Augustem III popieranym przez Rosję a Stanisławem Leszczyńskim popieranym przez Szwecję [!], interweniowały wojska rosyjskie. 11 listopada 1733 r. w Dłutowie stanęło wojsko rosyjskie: pułk. Zagrajski i pułk. Wołyński, z dwoma generałami, którzy nocowali na plebanii. Wojska te zabrały wówczas duże ilości wołów, koni i krów. Dotknęło to m.in.. Dłutów, Hutę Dłutowską, Łaziska, ucierpiały zwłaszcza Leszczyny, które spalone zostały od podjazdu polskiego. W imieniu Kapituły Krakowskiej tenutariusz pabianicki był zmuszony wesprzeć najbiedniejszych. Na pomoc wszystkim wsiom, złupionym przez wojsko, przeznaczono 4 tys. złp. w formie ziarna lub pieniądza.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1768 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Tobjański Z., Dzieje Dłutowa i wsi okolicznych (1398-2003), Dłutów 2004, s. 78.
Dosłowny zapis źródła:
W okresie konfederacji barskiej interweniowały wojska rosyjskie w 1768 r., wojska te nałożyły kontrybucję oraz zmusiły administrację do dostarczania żołnierza wraz z prowiantem. Z powodu nadmiernych kontrybucji tak od wojsk rosyjskich jak i konfederatów, zmniejszyła się liczba kmieci.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 124.
Dosłowny zapis źródła:
[Miasta Dobre Stare i Dobre Nowe] Zniszczone w czasie wojen szwedzkich, połączyły się w jedno miasto. W 1676 r. w Dobrem było 137 domów […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1650 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 125.
Dosłowny zapis źródła:
Przywilej lokacyjny potwierdzono w 1650 r., po spaleniu miasta [Nowa Siedlecz] przez Tatarów […].
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 126.
Dosłowny zapis źródła:
Po wojnach ze Szwecją ludność [Mińska Mazowieckiego] zmniejszyła się do 350 mieszkańców.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 127.
Dosłowny zapis źródła:
Wojny szwedzkie zrujnowały Stanisławów, w którym w 1660 r. było tylko 40 domów i 5 rzemieślników.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1712 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 127.
Dosłowny zapis źródła:
W 1712 r. bronili się tu [w Stanisławowie] stronnicy Stanisława Leszczyńskiego.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1666 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 57.
Dosłowny zapis źródła:
1666 r. — zdecydowana większość szlachty liwskiej nie wzięła udziału w sejmiku, z powodu grasujących w okolicy chorągwi tatarskich, wołoskich i koronnych
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1657 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 103.
Dosłowny zapis źródła:
Strachówka (Straszowa Łąka) […] 1657 — Straszowa Łąka została obrabowana przez wojska cesarza Austrii, które wspomagały Jana Kazimierza.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 106.
Dosłowny zapis źródła:
Klęski żywiołowe oraz wojny (a zwłaszcza najazd szwedzki z lat 1655-1660) spowodowały wielkie spustoszenia we wsiach królewskich, szczególnie narażonych na kontrybucje i rabunki przez przechodzące lub stacjonujące w nich oddziały obce i własne. W 1660 r. w Krypach na 12 włók gruntów — 8 było nie obsianych, w Czerwonce na 55,5 włók — 55, w Popowie z 26 włók nie obsiano 24, w Korytnicy z 45 włók nie zasiano 39, w Koryckiej Woli na 20 włók nie obsiano 17. Ponadto zniszczono folwarki w Czerwonce i Grodzisku.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1657 |
1655 |
1660 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 114, 116.
Dosłowny zapis źródła:
Między 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zniszczenia nastąpiły w 1657 r., gdy oba miasta zostały spalone przez wojska sprzymierzonego ze Szwedami księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego. Oprócz Liwu bardzo ucierpiał Węgrów, co ksiądz z Czerwonki liwskiej skwitował notatką z 1658 r. wpisaną do księgi urodzin: """"Po spustoszeniu nieprzyjacielskim to jest Kozaków w Węgrowie nazbierało się w słupku więcej grosza"""". Wynika z tego, że mieszkańcy zniszczonych miast i ich okolic musieli się udawać na msze do dość odległej Czerwonki.""""
""""1657 r. — spalenie obu miast [Liwu Starego i Nowego] przez wojska szwedzkie i Rakoczego, posiłkowanego przez 15 000 Kozaków; wojska te przemieszczały się znad Wieprza przez Latowicz, Mińsk, Liw, Węgrów na Brześć.""""""""""""iędzy 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zniszczenia nastąpiły w 1657 r., gdy oba miasta zostały spalone przez wojska sprzymierzonego ze Szwedami księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego. Oprócz Liwu bardzo ucierpiał Węgrów, co ksiądz z Czerwonki liwskiej skwitował notatką z 1658 r. wpisaną do księgi urodzin: """"Po spustoszeniu nieprzyjacielskim to jest Kozaków w Węgrowie nazbierało się w słupku więcej grosza"""". Wynika z tego, że mieszkańcy zniszczonych miast i ich okolic musieli się udawać na msze do dość odległej Czerwonki.""""
""""1657 r. — spalenie obu miast [Liwu Starego i Nowego] przez wojska szwedzkie i Rakoczego, posił""""""""ędzy 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zniszczenia nastąpiły w 1657 r., gdy oba miasta zostały spalone przez wojska sprzymierzonego ze Szwedami księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego. Oprócz Liwu bardzo ucierpiał Węgrów, co ksiądz z Czerwonki liwskiej skwitował notatką z 1658 r. wpisaną do księgi urodzin: """"Po spustoszeniu nieprzyjacielskim to jest Kozaków w Węgrowie nazbierało się w słupku więcej grosza"""". Wynika z tego, że mieszkańcy zniszczonych miast i ich okolic musieli się udawać na msze do dość o""""""""dzy 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zniszczenia nastąpiły w 1657 r., gdy oba miasta zostały spalone przez wojska sprzymierzonego ze Szwedami księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego. Oprócz Liwu bardzo ucierpiał Węgrów, co ksiądz z Czerwonki liwskiej skwitował notatką z 1658 r. wpisaną do księgi urodzin: """"Po spustoszeniu nieprzyjacielskim to jest Kozaków w Węgrowie nazbierało się w słu""""""""zy 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zniszczenia nastąpiły w 1657 r., gdy oba miasta zostały spalone przez wojska sprzymierzonego ze Szwedami księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego. Oprócz Liwu bardzo ucierpiał Węgrów, co ksiądz z Czerwonki liwskiej skwitował notatką z 1""""""""y 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zniszczenia nastąpiły w 1657 r., gdy oba miasta zostały spalone przez wojska sprzymierzonego ze Szwedami księcia sie"""""""" 1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i jarmarki przeniosły się do Węgrowa. Dochód z obu Liwów spadł z 995 zł w 1565 r. do 115 zł w 1660 r. Największe zn""""""""1617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,5 włóki (52 włóki """"leżą pusto od kilku lat""""), zaś w Nowym Liwie — z 28 do 3 włók. Z 6 młynów zostały 2. Targi i """"""""617 i 1660 r. zmniejszyła się drastycznie liczba włók uprawnych: w Starym Liwie z 64,5 do 12,
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1535 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Zalewski L., Ziemia liwska. Ludzie, miejscowości, wydarzenia, Warszawa 2002, s. 115.
Dosłowny zapis źródła:
1535 r. — w związku z wkroczeniem wojsk moskiewskich na Litwę, posiłki polskie zbieraja się w Liwie
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
Miasta |
|
|
1657 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Guldon Z., Miasta Zapilcza w XVI-XVIII wieku, [w:] Pogranicze Mazowsza i Małopolski, pod red. Z. Guldona i S. Zielińskiego, Radom 1999, s. 21.
Dosłowny zapis źródła:
Poważne zniszczenia gospodarcze miały miejsce w połowie XVII wieku. W 1657 roku wojska Jerzego Rakoczego złupiły i spaliły Wyśmierzyce. W związku z tym rok później opat benedyktynów płockich Tomasz Ujejski zwolnił wszystkich osiedlających się w mieście na rok od wszelkich opłat, danin i powinności.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1740 |
0 |
0 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Muszyńska J., Kahał kozienicki w XVIII wieku, [w:] Pogranicze Mazowsza i Małopolski, pod red. Z. Guldona i S. Zielińskiego, Radom 1999, s. 44.
Dosłowny zapis źródła:
W 1740 roku doszło do konfliktu między ludnością chrześcijańską a żydowską, który zakończył się tumultem podczas wieczornej procesji w Wielki Piątek. […] Przeprowadzone przez urząd miejski dochodzenie wykazało, że w czasie tumultu ucierpiało 14 starozakonnych, którym wybito 776 szyb i zrabowano ołów, w który były oprawne szyby, uszkodzono kilka okiennic, a jednemu z Żydów zabrano trzy lichtarze i obrus. Straty oszacowano na 122 zł 18 groszi i 2 szelągi.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1607 |
0 |
0 |
lipiec |
|
|
1 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Gacki J., Radom i jego kościoły do końca XVIII wieku, oprac. S. Zieliński, Radom 1999, s. 118.
Dosłowny zapis źródła:
Dzia 1 lipca [1607] królewscy zajęli Warkę nad Pilicą i zaraz przechód przez rzekę sobie zapewnili. Za rzeką, po drugiej stronie równiny zalanej wodą, stali na polach rozłożeni rokoszanie. […] Zebrzydowski nie mil dwie, jak obiecał, ale o mil siedem aż do Radomia ustąpił. […] król ze swymi zboczywszy na prawo z drogi, do Przytyka się udał i stanął tam tegoż dnia, to jest 3 lipca, którego z Warki wyszedł.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1706 |
1705 |
1707 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
Adres bibliograficzny:
Gajowniczek Z. T., Dzieje parafii Latowicz, wyd. 2, Latowicz 1999, s. 13.
Dosłowny zapis źródła:
Akt lokacyjny [Latowicza z 1420 r.] nie zachował się niestety do naszych czasów. Dokument ten — jak czytamy w aktach KRSW […] z roku 1820. — """"wedle opowiedzenia ustnego Obywateli wiekiem celujących w czasie wojny ze Szwecją przez Russyjskie Woyska miał być zabrany y złożony w mieście Srokach w Rossyj leżącem.""""""""""""kt lokacyjny [Latowicza z 1420 r.] nie zachował się niestety do naszych czasów. Dokument ten — jak czytamy w aktach KRSW […] z roku 1820. — """"wedle opowiedzenia ustnego O""""""""t lokacyjny [Latowicza z 142
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1709 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Karbownik H., Białaczów i okolica w latach 1233-1914. Studium historyczno-prawne, Sandomierz 1998, s. 113.
Dosłowny zapis źródła:
Nadszedł także okres wyniszczających wojen w połowie XVII w. i na początku XVIII w. Białaczów podobnie jak inne miasta w kraju, pogrążył się w upadku gospodarczym, następował proces agraryzacji miasta. Mieszczanie zostali obciążeni pańszczyzną i innymi powinnościami na rzecz pana.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
1655 |
0 |
0 |
wrzesień |
|
|
16 |
0 |
0 |
Łódzkie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Karbownik H., Białaczów i okolica w latach 1233-1914. Studium historyczno-prawne, Sandomierz 1998, s. 115.
Dosłowny zapis źródła:
Pewne wydarzenia w XVII w., chociaż nie miały wielkiego znaczenia politycznego czy gospodarczego, ale wywarły pewien wpływ na ludność miasta i okolicy. Otóż w dniu 16 IX 1655 r. rozegrała się bitwa ze Szwedami. Jedni historycy umiejscawiają ją pod Żarnowem, inni zaś twierdzą, iż to się działo pod Straszową Wolą, gdyż tam znajdowały się stanowiska polskiego wojska.
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
| Zniszczenia wojenne |
|
|
|
0 |
1655 |
1657 |
|
|
|
0 |
0 |
0 |
Mazowieckie |
Rozwiń
|
Nazwa źródła:
opracowanie
Adres bibliograficzny:
Bednarczyk A., Zamek w Iłży, Iłża 1981, s. 2, 11.
Dosłowny zapis źródła:
Podczas wojen szwedzkich zamek poważnie zniszczono. Odnawiał go później biskup krakowski Andrzej Trzebicki w roku 1670 […]""""
""""[W badaniach archeologicznych prowadzonych od 1976 r.] W nawarstwieniach stwierdzono ślady kilku pożarów, przy czym największy związany był z okresem wojen szwedzkich.""""""""""""odczas wojen szwedzkich zamek poważnie zniszczono. Odnawiał go później biskup krakowski Andrzej Trzebicki w roku 1670 […]""""
""""[W badaniach archeologicznych prowadzonych od """"""""dczas wojen szwedzkich zamek poważnie zniszczono. O
Oryginalny zapis daty:
Naziwsko i imię zbierającego:
Pietras Tomasz
Postać digitalna:
|
